Shloka 42
Droṇa-parva Adhyāya 25 — Bhīma’s Disruption of Elephant Formations and Bhagadatta’s Shock Advance
तब पुरुजितने एक नाराचद्वारा दुर्मुखपर उसकी दोनों भौंहोंके मध्यभागमें प्रहार किया। उस समय दुर्मुखका मुख मृणालयुक्त कमलके समान सुशोभित हुआ ।। कर्णस्तु केकयान् भ्रातूनू पजच लोहितकध्वजान् । द्रोणायाभिमुखं यातान् शरवर्षैरवारयत्,कर्णने लाल रंगकी ध्वजासे सुशोभित पाँचों भाई केकयराजकुमारोंको द्रोणाचार्यके सम्मुख जाते देख उन्हें बाणोंकी वर्षसे रोक दिया
tataḥ purujitena eka-nārācena durmukhaṃ tasya ubhayor bhruvor madhyabhāge prahṛtaḥ | tasmin kāle durmukhasya mukhaṃ mṛṇāla-yukta-kamala-sadṛśaṃ suśobhitaṃ babhūva || karṇas tu kekayān bhrātṝn pañca lohita-dhvajān droṇāyābhimukhaṃ yātān śara-varṣair avārayat ||
قال سانجيا: ثم إن بوروجيت أصاب دورموخا بسهمٍ واحد من نوع «ناراجا» بين الحاجبين. وفي تلك اللحظة بدا وجه دورموخا كزهرة لوتس مزدانة بألياف ساقٍ شاحبة—صورة تُجاور بين الجمال وعنف الحرب. وفي الوقت نفسه، رأى كارنا أمراء كيكيا الخمسة—إخوةً يرفعون راياتٍ قرمزية—يتقدّمون نحو درونا، فصدّ اندفاعهم بوابلٍ من السهام.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the paradox of war: refined poetic description sits beside lethal action. Ethically, it points to how warriors act from allegiance and duty to their side and commanders (here, Karṇa defending Droṇa’s front) even as the human cost is starkly present.
Purujit hits the Kaurava warrior Durmukha with a powerful nārāca arrow between the eyebrows. At the same time, Karṇa prevents five Kekaya princes with red banners from advancing toward Droṇa by unleashing a dense shower of arrows.