Previous Verse
Next Verse

Shloka 34

किरन्‌ शरसहस्राणि तत्र तत्र प्रयाम्पहम्‌ । द्रोणाचार्य जहाँ-जहाँ पाण्डव-सेनाको खदेड़ते थे, वहीं-वहीं मैं जा पहुँचता और सहस्रों बाणोंकी वर्षा करके उनके छक्के छुड़ा देता था ।। ३३ $ ।। स त्वमेवंविध॑ कृत्वा कर्म चाण्डालवत्‌ स्वयम्‌

kiran śara-sahasrāṇi tatra tatra prayāmy aham | droṇācārya jahā-jahā pāṇḍava-senāṃ khadedayate sma, vahīṃ-vahīṃ aham upāgaccham, sahasraśo bāṇān varṣayitvā tasya balaṃ nirbalīkṛtavān | sa tvam evaṃvidhaṃ kṛtvā karma cāṇḍālavat svayam ||

قال دْهريشْتاديومنا: «كنتُ أُطلق آلاف السهام مُتناثرة، وأندفع إلى كل موضعٍ في الميدان يتهدّده الخطر. وحيثما كان دروṇa يطرد جيش الباندڤا إلى الوراء، كنتُ أبلغ ذلك الموضع، فأُغرقه بوابلٍ من السهام فأكسر اندفاعه وأُضعف بأسه. ومع ذلك فأنت، بعد أن فعلتَ مثل هذا، قد ارتكبتَ بنفسك فعلاً دنيئاً كفعل منبوذٍ خارج الطبقات.»

किरन्scattering, showering
किरन्:
Karta
TypeVerb
Rootकिर् (धातु)
Formलट्, परस्मैपद, प्रथम, एकवचन
शर-सहस्राणिthousands of arrows
शर-सहस्राणि:
Karma
TypeNoun
Rootशर + सहस्र
Formनपुंसक, द्वितीया, बहुवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
तत्रthere (in each place)
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
प्रयामिI go, I proceed
प्रयामि:
Karta
TypeVerb
Rootया (धातु) उपसर्ग: प्र
Formलट्, परस्मैपद, उत्तम, एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअहम्
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
सःhe / that (one)
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
एवं-विधम्such (of this kind)
एवं-विधम्:
Karma
TypeAdjective
Rootएवंविध
Formनपुंसक, द्वितीया, एकवचन
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त (अव्यय), कर्तरि
कर्मdeed, act
कर्म:
Karma
TypeNoun
Rootकर्मन्
Formनपुंसक, द्वितीया, एकवचन
चाण्डाल-वत्like a caṇḍāla (outcaste)
चाण्डाल-वत्:
TypeIndeclinable
Rootचाण्डाल + वत्
स्वयम्oneself, personally
स्वयम्:
TypeIndeclinable
Rootस्वयम्

धृष्टह्युम्न उवाच

D
Dhṛṣṭadyumna
D
Droṇācārya
P
Pāṇḍava-senā
Ś
śara/bāṇa (arrows)

Educational Q&A

Even in war, valor and tactical success are not the only measures of right conduct; actions that violate accepted warrior ethics are condemned as ignoble (cāṇḍālavat), implying that ends do not justify dishonorable means.

Dhṛṣṭadyumna describes repeatedly rushing to the points where Droṇa was pushing back the Pāṇḍava forces and countering him with dense arrow-showers, then turns to rebuke an opponent for committing a base, unethical act despite being capable of better conduct.