Shloka 48
हरवृषोत्तमगात्रसमद्युति: स्मरशरासनपूर्णसमप्रभ: । नववधूस्मितचारुमनोहर: प्रविसृत: कुमुदाकरबान्धव:,भगवान् शंकरके वृषभ नन्दिकेश्वरके उत्तम अंगोंके समान जिसकी श्वेत कान्ति है, जो कामदेवके श्वेत पुष्पमय धनुषके समान पूर्णतः उज्ज्वल प्रभासे प्रकाशित होता है और नववधूकी मन्द मुसकानके सदृश सुन्दर एवं मनोहर जान पड़ता है; वह कुमुदकुल-बान्धव चन्द्रमा क्रमश: ऊपर उठकर आकाशमें अपनी चाँदनी छिटकाने लगा
sañjaya uvāca |
haravṛṣottamagātrasamadyutiḥ smaraśarāsanapūrṇasamaprabhaḥ |
navavadhūsmita-cāru-manoharaḥ pravisṛtaḥ kumudākarabāndhavaḥ ||
قال سنجيا: إنّ القمر—أبيض الإشراق كبياض الأعضاء الفاضلة لنانديكيشفارا، ثور شيفا؛ متلألئ ببهاءٍ تامّ لا عيب فيه كقوس كاما المصنوع من زهورٍ بيضاء؛ فاتنٌ كابتسامة العروس الحديثة الرقيقة—قد ارتقى رويدًا رويدًا وشرع يبسط ضياءه على صفحة السماء.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse offers no direct injunction, but it implicitly teaches through contrast: even amid adharma-driven slaughter, the cosmos continues in serene order. This juxtaposition invites reflection on human responsibility—war is a chosen moral crisis, while nature’s calm highlights the tragedy of ethical collapse.
Sañjaya sets the scene by describing the moon rising and spreading its light. The poetic comparisons (to Nandikeśvara’s whiteness, Kāma’s bright bow, and a bride’s gentle smile) create a tranquil atmosphere that frames the events of the night within the Drona Parva.