Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

तौ कर्णिनाराचशिलीमुखैश्न नालीकदण्डासनवत्सदन्तै: । वराहकर्णै: सविपाठशच्ञैः क्षुयप्रवर्षश्न विनेदतु: खम्‌,वे दोनों कर्णी, नाराच, शिलीमुख, नालीक, दण्ड, असन, वत्सदन्त, वाराहकर्ण, विपाठ, सींग तथा क्षुरप्रोंकी वर्षा करते हुए अपनी गर्जनासे आकाशको गुँजाने लगे

tau karṇinārācaśilīmukhaiś ca nālīkadaṇḍāsanavatsadantaiḥ | varāhakarṇaiḥ savipāṭaśṛṅgaiḥ kṣurapravarṣaiś ca vinedatuḥ kham ||

قال سنجيا: ملأ البطلان السماء بعاصفةٍ من السهام—karṇin وnārāca وśilīmukha وnālīka وdaṇḍa وāsana وvatsadanta وvarāhakarṇa وvipāṭa وśṛṅga وkṣura—تنهال كالمطر؛ وبهديرهما المدويّ، رعدِ القوس والحرب، خُيِّل أنّ السماوات نفسها ترتجّ صدى.

तौthose two
तौ:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Dual
कर्णि-नाराच-शिलीमुखैःwith karnin-arrows, narāca-arrows, and śilīmukha-arrows
कर्णि-नाराच-शिलीमुखैः:
Karana
TypeNoun
Rootकर्णिन् / नाराच / शिलीमुख
FormMasculine, Instrumental, Plural
नालीक-दण्ड-असन-वत्सदन्तैःwith nālīka-, daṇḍa-, asana-, and vatsa-danta (calf-tooth) arrows
नालीक-दण्ड-असन-वत्सदन्तैः:
Karana
TypeNoun
Rootनालीक / दण्ड / असन / वत्सदन्त
FormMasculine, Instrumental, Plural
वराहकर्णैःwith varāha-karṇa (boar-ear) arrows
वराहकर्णैः:
Karana
TypeNoun
Rootवराहकर्ण
FormMasculine, Instrumental, Plural
स-विपाठ-शृङ्गैःwith vipāṭha and horned (śṛṅga) arrows (i.e., barbed/horn-like)
स-विपाठ-शृङ्गैः:
Karana
TypeNoun
Rootविपाठ / शृङ्ग
FormMasculine, Instrumental, Plural
क्षुर-प्रवर्षम्a shower of razor(-like missiles)
क्षुर-प्रवर्षम्:
Karma
TypeNoun
Rootक्षुर / प्रवर्ष
FormNeuter, Accusative, Singular
विनेदतुःthey made resound / they roared
विनेदतुः:
Karta
TypeVerb
Rootनि√नद्
FormImperfect (Laṅ), Third, Dual, Parasmaipada
खम्the sky
खम्:
Karma
TypeNoun
Root
FormNeuter, Accusative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
T
the two warriors (unnamed in this verse)
V
various arrow/missile types (karṇin, nārāca, śilīmukha, nālīka, daṇḍa, āsana, vatsadanta, varāhakarṇa, vipāṭa, śṛṅga, kṣura)
S
sky (kha)

Educational Q&A

The verse is primarily descriptive, but ethically it highlights how war escalates into overwhelming violence; it invites reflection on the human cost when anger and rivalry dominate, even while portraying the kṣatriya ideal of martial prowess.

Sañjaya describes two opposing fighters unleashing a dense barrage of many specialized arrow-types, making the sky echo with the roar of battle—an image of an intense duel at a climactic moment in the Drona Parva.