Shloka 17
द्रोणपर्व — अध्याय १८: संशप्तकगणयुद्धे अर्जुनस्यास्त्रप्रयोगः
Drona Parva, Chapter 18: Arjuna’s astra-deployment against the Saṃśaptakas
Devanagari script
ततः सुबाहुस्त्रिंशद्धिरद्रिसारमयै: शरै: । अविध्यदिषुभिग्गाढं किरीटे सव्यसाचिनम्,तदनन्तर सुबाहुने लोहेके बने हुए तीस बाणोंद्वारा अर्जुनके किरीटमें गहरा आघात किया
Transliteration
tataḥ subāhus triṁśadbhir adrisāramayaiḥ śaraiḥ | avidhyad iṣubhir gāḍhaṁ kirīṭe savyasācinam ||
Translation
قال سنجيا: ثم إن سوباهو، بثلاثين سهماً مصوغة من جوهرٍ صلبٍ كالجبل، أصاب أرجونا—ذا البراعة بكلتا اليدين—فأدخل العِيدان عميقاً في تاجه. وتُبرز الحادثة شدة القتال التي لا تعرف هدنة، حيث تُختَبَر البأسُ والجلَد بلا انقطاع، فيما يظل كل محاربٍ موثوقاً بواجبه (الدارما) الذي اختاره في الميدان.
Word by Word
ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रातिपदिकात्)
Formअव्यय
सुबाहुःSubāhu (the warrior)
सुबाहुः:
Karta
TypeNoun
Rootसुबाहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
त्रिंशद्भिःwith thirty
त्रिंशद्भिः:
Karana
TypeAdjective
Rootत्रिंशत् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
अद्रिसारमयैःmade of mountain-essence/iron-like (very hard)
अद्रिसारमयैः:
Karana
TypeAdjective
Rootअद्रिसारमय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
शरैःwith arrows
शरैः:
Karana
TypeNoun
Rootशर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
अविध्यत्pierced, struck
अविध्यत्:
TypeVerb
Rootव्यध् (विध्) धातु
Formलङ् (अनद्यतनभूत), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
इषुभिःwith arrows
इषुभिः:
Karana
TypeNoun
Rootइषु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
गाढम्deeply, firmly
गाढम्:
TypeAdjective
Rootगाढ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (क्रियाविशेषणवत्)
किरीटेin/on the diadem (helmet/crown)
किरीटे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकिरीट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
सव्यसाचिनम्the ambidextrous one (Arjuna)
सव्यसाचिनम्:
Karma
TypeNoun
Rootसव्यसाचिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaS
SubāhuA
Arjuna (Savyasācin)K
kirīṭa (crown/diadem)Ś
śara/iṣu (arrows)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes