Shloka 17
द्रोणपुत्रस्याग्नेयास्त्रप्रयोगः — अर्जुनस्य ब्राह्मास्त्रप्रतिघातः — व्यासोपदेशः
Aśvatthāmā’s Agneyāstra, Arjuna’s Brāhmāstra Counter, and Vyāsa’s Instruction
पाज्चाल्यं त्वरयाविध्यन् सर्व एव महारथा: । स विद्ध: सप्तभिवर्वरिद्रोणस्यार्थे महाहवे,राजन्! इस प्रकार सभी महारथियोंने बड़ी उतावलीके साथ पांचालराजकुमारपर अपने-अपने बाणोंका प्रहार किया। उस महासमरमें द्रोणाचार्यकी रक्षाके लिये सात वीरोंद्वारा घायल किये जानेपर भी धूृष्टद्युम्नने बिना किसी घबराहटके उन सबको तीन-तीन बाणोंसे बींध डाला। फिर द्रोणाचार्य, अश्वत्थामा, कर्ण तथा आपके पुत्र दुर्योधनको भी घायल कर दिया
sañjaya uvāca |
pāñcālyaṁ tvarayā vidhyan sarva eva mahārathāḥ |
sa viddhaḥ saptabhir vīrair droṇasyārthe mahāhave rājān |
قال سنجيا: إنَّ جميعَ عِظامَ فرسانِ المركبات، في عَجَلٍ مُلِحّ، أمطروا أميرَ البانچالا بسهامهم. ومع أنه جُرح على يد سبعة أبطال في ذلك القتال العظيم حمايةً لدروṇa، أيها الملك، فإنَّ دْهْرِشْتَدْيُومْنَة لم يَفْزَع؛ بل طعنهم جميعًا بثلاثة سهامٍ لكلِّ واحد، ثم جرح دروناآچاريا، وأشْوَتْثَامَا، وكَرْنَة، وكذلك ابنَك دُريودْهَنَة.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores how, in war, loyalty to a leader (protecting Droṇa) and unwavering resolve (Dhṛṣṭadyumna’s fearlessness) intensify violence; it invites reflection on the ethical tension between martial duty and the moral cost of striking revered elders and kin.
Many elite warriors rapidly shoot at the Pāñcāla prince Dhṛṣṭadyumna; though hit by seven fighters while they defend Droṇa, he remains unshaken, counters by piercing them with three arrows each, and also wounds Droṇa, Aśvatthāmā, Karṇa, and Duryodhana.