Shloka 41
द्रौणिप्रतिज्ञा–नारायणास्त्रवर्णनम्
Drauṇi’s Vow and the Description of the Nārāyaṇāstra
पताकाश्व सतूणीरा रश्मीन् योक्त्राणि च प्रभो । चिच्छेद तिलश: क्रुद्ध: शरै: संनतपर्वभि:,प्रभो! क्रोधमें भरे हुए दुःशासनने झुकी हुई गाँठवाले बाणोंसे प्रतिविन्ध्यकी पताकाओं, तरकसों, उनके घोड़ोंकी बागडोरों और रथके जोतोंको भी तिल-तिल करके काट डाला
sañjaya uvāca |
patākāśva-satūṇīrā raśmīn yoktrāṇi ca prabho |
ciccheda tilaśaḥ kruddhaḥ śaraiḥ sannata-parvabhiḥ ||
قال سانجيا: أيها السيد، إن دُحشاسَنا وقد اشتعل غضبًا أخذ يقطّع—جزءًا بعد جزء—بسهامٍ محكمة الانثناء ذات عُقَدٍ مشدودة، راياتِ براتيفيندْهيا وخيولَه وجِعابَه ولُجُمَ الخيل، بل وحتى سيورَ نيرِ العربة. ويُظهر المشهد أن الغضب في الحرب لا يكتفي بضرب الخصم، بل يهدم دعائم حركته وشرفه، محوّلًا القتال إلى تدميرٍ منهجي.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how anger (krodha) in war can shift action from measured combat to relentless dismantling—targeting symbols of honor (banner) and the practical means of control and movement (reins, yoke). It implicitly warns that wrath tends to escalate violence and degrade restraint.
Sanjaya reports that Duhshasana, enraged, uses well-made arrows to shred Prativindhya’s battle equipment—his banner, horses, quivers, reins, and chariot harness—thereby crippling his fighting capacity and humiliating him by destroying his insignia.