Shloka 27
Droṇa’s Withdrawal, Death, and the Kaurava Rout (द्रोणनिधन-प्रसङ्गः)
तत् सम्प्रदीप्तं बलमस्मदीयं निशम्य पार्थास्त्विरितास्तथैव । सर्वेषु सैन्येषु पदातिसंघा- नचोदयंस्ते5पि चक्रुः प्रदीपान्,हमारी सेनाको मशालोंके प्रकाशसे प्रकाशित देख कुन्तीके पुत्रोंने भी तुरंत ही सारी सेनाके पैदल सैनिकोंको मशाल जलानेकी आज्ञा दी, अतः उन्होंने भी मशालें जला लीं
tat sampradīptaṃ balam asmadīyaṃ niśamya pārthās tvaritās tathaiva | sarveṣu sainyeṣu padātisaṅghān acodayan te 'pi cakruḥ pradīpān ||
قال سَنْجَايَا: «ولمّا سمع أبناءُ كُنتي أنّ جيشنا قد أُضيءَ بمشاعل متّقدة، بادروا هم أيضًا في الحال إلى مثل ذلك. وفي سائر جموعهم حثّوا سرايا المشاة على إيقاد المشاعل، فأشعلوا هم كذلك المصابيح—مستقبلين ظلمة الليل باستعدادٍ وعزمٍ مماثلين في تدبير القتال.»
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights practical dharma within warfare: alertness, swift coordination, and parity of preparedness. In a morally fraught setting, it underscores disciplined response rather than panic—meeting an opponent’s tactical move with organized counter-measures.
At night, the Kaurava army is seen illuminated by torches. On hearing this, the Pāṇḍavas immediately order their infantry across the forces to light torches as well, so their own army becomes similarly illuminated.