Shloka 186
दुःशासन-सहदेव-संक्षोभः; भीम-राधेय-गदायुद्धम्; द्रोण-पार्थ-अस्त्रसंग्रामः
Duhshasana–Sahadeva Clash; Bhima–Karna Mace Exchange; Drona–Arjuna Astra Duel
तमसा संवृते लोके व्यद्रवत् सर्वतोमुखी । पाण्डुपुत्र अर्जुनके बाणोंसे विदीर्ण होती हुई वह विशाल सेना उस तिमिराच्छन्न जगत्में सब ओर भागने लगी
tamasā saṃvṛte loke vyadravat sarvatomukhī | pāṇḍuputra-arjunake bāṇaiḥ vidīrṇā bhūtvā sā viśālā senā tasmin timirācchanna-jagate sarvato bhagnā dhāvati sma |
لما غُشِّيَ العالمُ بالظلام، انفرط ذلك الجيشُ العظيم—وقد مزّقته سهامُ أرجونا ابنِ باندو—فتكسّرت صفوفه وفرّ في كل اتجاه. وفي الدُّجى التي حجبت كل معلم، غلب الخوفُ والاضطرابُ على النظام؛ فتبدّد الجمع، مُظهِرًا كيف ينهار العنفُ المسوقُ بالأدهرما إلى هلعٍ حين يلقى بأسًا ثابتًا مؤيَّدًا بالدارما.
संयज उवाच
Educational Q&A
Even a mighty force collapses when it loses clarity, cohesion, and moral grounding; darkness here symbolizes confusion and fear, while disciplined valor (Arjuna’s focused archery) exposes how adharma-driven aggression turns into disorder under pressure.
In the Drona Parva battle, as darkness spreads, Arjuna’s arrows tear through the opposing ranks. The army, unable to maintain formation or direction in the gloom, panics and flees in all directions.