Shloka 13
अजिशीर्षे प्रातःसंध्यायां संग्रामवर्णनम् / Dawn-Transition Battle at Ajiśīrṣa
Chapter 161
Devanagari script
दुर्योधन उवाच अश्वत्थामन् प्रसीदस्व क्षन्तुमहसि मानद । कोप: खलु न कर्तव्य: सूतपुत्रं कथंचन,दुर्योधन बोला--दूसरोंको मान देनेवाले (भाई) अश्वत्थामा! प्रसन्न होओ। तुम्हें क्षमा करना चाहिये। सूतपुत्र कर्णपर तुम्हें किसी प्रकार भी क्रोध करना उचित नहीं है
Transliteration
duryodhana uvāca | aśvatthāman prasīdasva kṣantum arhasi mānada | kopaḥ khalu na kartavyaḥ sūtaputraṃ kathaṃcana ||
Translation
قال دوريوذانا: «يا أشفَتّھامان، اهدأ وارضَ؛ يا مانحَ الكرامة، ينبغي لك أن تعفو. حقًّا لا يجوز لك، بأيّ وجه، أن تصبّ غضبك على كارنا، ابن السائق».
Word by Word
दुर्योधनःDuryodhana
दुर्योधनः:
Karta
TypeNoun
Rootदुर्योधन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
Karma
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular
अश्वत्थामन्O Ashvatthaman
अश्वत्थामन्:
Sampradana
TypeNoun
Rootअश्वत्थामन्
FormMasculine, Vocative, Singular
प्रसीदस्वbe pleased / calm down
प्रसीदस्व:
Karma
TypeVerb
Rootसद्
FormImperative, 2nd, Singular, Atmanepada
क्षन्तुम्to forgive
क्षन्तुम्:
Karma
TypeVerb
Rootक्षम
FormInfinitive (Tumun)
अर्हसिyou ought / you are fit
अर्हसि:
Karma
TypeVerb
Rootअर्ह्
FormPresent, 2nd, Singular
मानदO giver of honor
मानद:
Sampradana
TypeNoun
Rootमानद
FormMasculine, Vocative, Singular
कोपःanger
कोपः:
Karta
TypeNoun
Rootकोप
FormMasculine, Nominative, Singular
खलुindeed / surely
खलु:
TypeIndeclinable
Rootखलु
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
कर्तव्यःto be done / should be done
कर्तव्यः:
TypeAdjective
Rootकृ
FormGerundive (Tavya), Masculine, Nominative, Singular
सूतपुत्रम्the charioteer’s son (Karna)
सूतपुत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootसूतपुत्र
FormMasculine, Accusative, Singular
कथंचनin any way / at all
कथंचन:
TypeIndeclinable
Rootकथंचन
Speaker
दुर्योधन उवाच
Characters & Entities
D
DuryodhanaA
AśvatthāmanK
KarṇaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes