Shloka 48

Adhyāya 16: Saṃśaptaka-vrata and the Diversion of Arjuna (द्रोणपर्व, अध्याय १६)

Devanagari script

नादृश्यत तदा राजंस्तत्र किंचन संयुगे । बाणान्धकारे महति कृते गाण्डीवधन्चना,राजन! उस रफक्षेत्रमें गाण्डीवधारी अर्जुनने बाणोंके द्वारा महान्‌ अन्धकार फैला दिया था। उसमें कुछ भी दिखायी नहीं देता था

Transliteration

na adṛśyata tadā rājan tatra kiñcana saṁyuge | bāṇāndhakāre mahati kṛte gāṇḍīvadhanvanā ||

Translation

قال سانجيا: أيها الملك، في ذلك الحين لم يكن يُرى هناك شيءٌ البتة في المعركة، لأن حامل قوس غانديفا قد صنع ظلاماً عظيماً بسهامه. ويُظهر المشهد كيف يمكن للبأس الحربي أن يطغى على الإدراك نفسه، فيحوّل ساحة القتال إلى موضعٍ ينهار فيه التمييز والنظام المألوف تحت وطأة الحرب.

Word by Word

• न: not
• Type: Indeclinable
• Root: न

• अदृश्यत: was seen / appeared
• Type: Verb
• Root: दृश्
• Form: Imperfect (Laṅ), 3rd, singular, Ātmanepada

• तदा: then
• Type: Indeclinable
• Root: तदा

• राजन्: O king
• Type: Noun
• Root: राजन्
• Form: masculine, vocative, singular

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र

• किंचन: anything (at all)
• किंचन: Karma
• Type: Pronoun
• Root: किंचन
• Form: neuter, nominative/accusative, singular

• संयुगे: in the battle
• संयुगे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: संयुग
• Form: neuter, locative, singular

• बाण-अन्धकारे: in the darkness (caused) by arrows
• बाण-अन्धकारे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: बाण + अन्धकार
• Form: masculine, locative, singular

• महति: great
• Type: Adjective
• Root: महत्
• Form: masculine, locative, singular

• कृते: made / having been made
• Type: Verb
• Root: कृ
• Form: क्त (past passive participle), masculine, locative, singular

• गाण्डीव-धन्वना: by the wielder of the Gāṇḍīva bow (Arjuna)
• गाण्डीव-धन्वना: Karana
• Type: Noun
• Root: गाण्डीव + धन्वन्
• Form: masculine, instrumental, singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Dhṛtarāṣṭra
• Arjuna
• Gāṇḍīva
• battlefield (saṁyuga)