Shloka 156
वासवी-शक्तेः प्रयोगः, घटोत्कच-वधोत्तर-शोकः, व्यासोपदेशश्च
The Vāsavī Spear’s Use, Post-Ghaṭotkaca Grief, and Vyāsa’s Counsel
द्वैरथं द्रोणपुत्रेण पुनरप्यरिसूदन: । शत्रुओंका संहार करनेवाला घटोत्कच सुन्दर पताकाओंसे सुशोभित, प्रकाशमान एवं भयंकर रथके द्वारा पुनः द्रोणपुत्रके साथ द्वैरथ युद्ध करनेके लिये गया ।। स विनद्य महानादं सिंहवद् भीमविक्रम:,उस भयंकर पराक्रमी राक्षसने सिंहके समान बड़ी भारी गर्जना करके संग्राममें द्रोणपुत्रपर देवताओंद्वारा निर्मित तथा आठ घंटियोंसे सुशोभित एक महाभयंकर अशनि (वज्र) घुमाकर चलायी इति श्रीमहाभारते द्रोणपर्वणि घटोत्कचवधपर्वणि रात्रियुद्धे षट्पञज्चाशदधिकशततमो<ध्याय:
sañjaya uvāca | dvairathaṃ droṇaputreṇa punar apy arisūdanaḥ | śatrūṇāṃ saṃhāra-karaṇe vikhyātaḥ ghaṭotkacaḥ sundara-patākābhiḥ suśobhitaṃ prakāśamānaṃ bhayaṅkaraṃ rathaṃ samāruhya punaḥ droṇaputreṇa saha dvairatha-yuddhāya jagāma || sa vinadya mahānādaṃ siṃhavad bhīma-vikramaḥ | sa bhayaṅkara-parākramaḥ rākṣasaḥ saṅgrāme droṇaputram prati devatā-nirmitaṃ aṣṭa-ghaṇṭā-vibhūṣitaṃ mahā-bhayaṅkaram aśaniṃ (vajram) parivartya cikṣepa ||
قال سانجيا: إن غَطوتكچا، المشهور بكونه مُهلك الأعداء، تقدّم مرةً أخرى ليخوض مع ابن درونا قتالَ عربةٍ بعربة. امتطى عربةً متلألئةً رهيبةً مزدانةً براياتٍ بهيّة، ثم عاد ليواجه أشفَتّاما. وزمجر زئيرَ الأسد، ذلك الرّاكشسا الجبّار، فدار بسلاحٍ مروّعٍ كالصاعقة—يُقال إن الآلهة صنعته وزُيّن بثمانية أجراس—ثم قذفه في المعركة مُصوِّبًا إلى ابن درونا، في أتون قتال الليل.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how war intensifies through personal duels and terrifying weapons; it implicitly warns that unchecked martial fury, even when framed as valor, amplifies suffering and moral risk—especially in the chaos of night-fighting.
During the night battle, Ghaṭotkaca returns to fight Aśvatthāmā in a chariot-to-chariot duel, roaring like a lion and hurling a god-made, bell-adorned thunderbolt-like weapon at him.