Previous Verse
Next Verse

Shloka 673

अध्याय १४८ — कर्णप्रभावः, धृष्टद्युम्नस्य विरथता, तथा घटोत्कच-आह्वानम्

Chapter 148: Karṇa’s Pressure, Dhṛṣṭadyumna Unhorsed, and the Summoning of Ghaṭotkaca

योगी योगेन संयुक्तो योगिनामीश्वरो हरि: । यह सुनकर अर्जुनने भगवान्‌ श्रीकृष्णसे कहा--'प्रभो! ऐसा ही हो।” तब योगी, योगयुक्त और योगीश्वर भगवान्‌ श्रीकृष्णने सूर्यको छिपानेके लिये अन्धकारकी सृष्टि की

sañjaya uvāca | yogī yogena saṃyukto yoginām īśvaro hariḥ | etac chrutvā arjuno bhagavantaṃ śrīkṛṣṇam uvāca—“prabho! evaṃ bhavatu” iti | tataḥ sa yogī yogayukto yogīśvaro bhagavān śrīkṛṣṇaḥ sūryaṃ chādayituṃ andhakārasya sṛṣṭim akarot |

قال سنجيا: إنّ هاري، السيد الأعلى لليوغيين—وهو نفسه يوغي متّحد باليوغا—لما سمع ذلك قال أرجونا للرب كريشنا: «يا مولاي، فليكن كذلك». عندئذٍ أوجد ذلك اليوغي، الرب كريشنا الموهوب باليوغا وسيد اليوغيين، حجابًا من الظلمة ليستر الشمس. وفي المناخ الأخلاقي للحرب، يبرز هذا الفعل سيادة كريشنا على الطبيعة خدمةً لنذرٍ معقود وحمايةً لعزم مُحبّه، كما يزيد حدّة التوتر الأخلاقي بين الحيلة الاستراتيجية والقتال الصريح.

योगीthe yogi
योगी:
Karta
TypeNoun
Rootयोगिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
योगेनby/with yoga
योगेन:
Karana
TypeNoun
Rootयोग
FormMasculine, Instrumental, Singular
संयुक्तःjoined/connected (endowed)
संयुक्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootसम्-युज्
FormMasculine, Nominative, Singular
योगिनाम्of the yogis
योगिनाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयोगिन्
FormMasculine, Genitive, Plural
ईश्वरःlord
ईश्वरः:
Karta
TypeNoun
Rootईश्वर
FormMasculine, Nominative, Singular
हरिःHari (Vishnu/Krishna)
हरिः:
Karta
TypeNoun
Rootहरि
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sanjaya
A
Arjuna
S
Sri Krishna (Hari)
S
Sun (Surya)
D
Darkness (Andhakara)

Educational Q&A

Krishna is portrayed as Yogeshvara—master of yogic power—able to bend nature for a higher purpose. The passage highlights the interplay of devotion and divine agency, while raising a dharmic question: when does strategic action in war serve justice, and when does it risk compromising straightforward righteousness?

Arjuna agrees to Krishna’s plan (“Let it be so”). Krishna then manifests darkness to conceal the sun, creating the appearance of sunset. This tactical divine act sets conditions on the battlefield for a decisive move, heightening urgency and confusion among opponents.