Shloka 6
अध्याय १४८ — कर्णप्रभावः, धृष्टद्युम्नस्य विरथता, तथा घटोत्कच-आह्वानम्
Chapter 148: Karṇa’s Pressure, Dhṛṣṭadyumna Unhorsed, and the Summoning of Ghaṭotkaca
ततः शरा: प्रादुरासन् दिव्यास्त्रप्रतिमन्त्रिता:,प्रलीनमीनमकरं सागराम्भ इवाभवत् | संजय कहते हैं--राजन्! उस समय अर्जुनके द्वारा खींचे जानेवाले गाण्डीव धनुषकी अत्यन्त भयंकर टंकार यमराजकी सुस्पष्ट गर्जना तथा इन्द्रके वज्रकी गड़गड़ाहटके समान जान पड़ती थी। उसे सुनकर आपकी सेना भयसे उद्विग्न हो बड़ी घबराहटमें पड़ गयी। उस समय उसकी दशा प्रलयकालकी आँधीसे क्षोभको प्राप्त एवं उत्ताल तरंगोंसे परिपूर्ण हुए उस महासागरके जलकी-सी हो गयी, जिसमें मछली और मगर आदि जलजन्तु छिप जाते हैं
tataḥ śarāḥ prādurāsan divyāstrapratimantritāḥ, pralīnamīnamakaraṃ sāgarāmbha ivābhavat |
قال سنجيا: «ثم ظهرت السهام في وابلٍ متتابع، وقد قُدِّست بمانترات الأسلحة السماوية، حتى بدا الميدان كمياه المحيط في اضطرابٍ عظيم، حيث تغوص الأسماك والمَكَرَات لتختفي. وفي تلك اللحظة دوّى طنين قوس أرجونا “غانديفا” دوياً مرعبًا، كزئير يَما الواضح وكقصف رعد فَجْرَة إندرا؛ فلما سمعته جيوشك اضطربت من الخوف ووقعت في الفزع، كالبحر تعصف به ريح يوم الفناء فتعلو أمواجه العاتية.»
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores how adharma-driven aggression meets its counterforce through disciplined, mantra-governed power: fear spreads when overwhelming, divinely ordered skill is displayed. Ethically, it highlights the psychological dimension of war—how terror and confusion can collapse an army’s resolve when confronted by a warrior acting with mastery and sanctioned weaponry.
Sañjaya describes Arjuna unleashing volleys of arrows empowered by celestial weapon-mantras. The sound of the Gāṇḍīva is likened to Yama’s roar and Indra’s thunderbolt, and the Kaurava host is portrayed as panicking like an ocean in a cataclysm, where even sea-creatures hide.