Previous Verse
Next Verse

Shloka 37

Somadatta’s Kṣātra-Dharma Accusation; Night Combat, Māyā, and the Fall of Ghaṭotkaca

Droṇa-parva, Adhyāya 131

स शड्खबाणनिनदै्हर्षाद्‌ राजा स्ववाहिनीम्‌ । चक्रे युधिष्ठिर: संख्ये हर्षनादैश्व॒ संकुलाम्‌,राजा युधिष्ठिरने युद्धस्थलमें हर्षके कारण अपनी सेनाको शंख और बाणोंकी ध्वनि तथा हर्षनादसे व्याप्त कर दिया

sa śaṅkha-bāṇa-ninadaiḥ harṣād rājā sva-vāhinīm | cakre yudhiṣṭhiraḥ saṅkhye harṣa-nādaiś ca saṅkulām ||

قال سانجيا: وقد استبدّت به نشوةُ الظفر، ملأ الملكُ يودهيشثيرا جيشَه في ساحة القتال بدويَّ الأصداف وصليلِ السهام، وبصيحاتِ الابتهاج في الحرب—يوقظ شجاعتهم ويشدّ عزمهم وسط مطالب القتال الذي يُراد به الحقّ.

सःhe (that one)
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
शङ्ख-बाण-निनदैःby the sounds of conches and arrows
शङ्ख-बाण-निनदैः:
Karana
TypeNoun
Rootशङ्ख + बाण + निनद
FormMasculine, Instrumental, Plural
हर्षात्from/through joy (out of exhilaration)
हर्षात्:
Apadana
TypeNoun
Rootहर्ष
FormMasculine, Ablative, Singular
राजाthe king
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
स्व-वाहिनीम्his own army
स्व-वाहिनीम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्व + वाहिनी
FormFeminine, Accusative, Singular
चक्रेmade, rendered
चक्रे:
TypeVerb
Rootकृ
FormPerfect (Liṭ), Third, Singular, Parasmaipada
युधिष्ठिरःYudhiṣṭhira
युधिष्ठिरः:
Karta
TypeNoun (Proper)
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Nominative, Singular
सङ्ख्येin battle
सङ्ख्ये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसङ्ख्य
FormMasculine, Locative, Singular
हर्ष-नादैःby joyful shouts
हर्ष-नादैः:
Karana
TypeNoun
Rootहर्ष + नाद
FormMasculine, Instrumental, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
सङ्कुलाम्filled, crowded, pervaded
सङ्कुलाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसङ्कुल
FormFeminine, Accusative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
Y
Yudhiṣṭhira
P
Pāṇḍava army (sva-vāhinī)
C
conch (śaṅkha)
A
arrows (bāṇa)
B
battlefield (saṅkhya)

Educational Q&A

Even in war, leadership is shown through disciplined encouragement: the king strengthens his forces by rallying morale and unity, channeling emotion (harṣa) into steadfast resolve aligned with dharma rather than panic or cruelty.

Sañjaya reports that Yudhiṣṭhira, uplifted and confident, causes his own army to resound across the battlefield with conch-blasts, the din of arrows, and joyful shouts—signaling readiness and energizing the troops.