Shloka 126
द्रोणपर्व — अध्याय 128: दुर्योधनस्य परसेनाप्रवेशः
Duryodhana’s Incursion and the Tumult of Battle
युयुधानमनन्विष्य लोको मां गर्हयिष्यति । “यदि मैं युयुधानकी खोज न कराकर प्रयत्नपूर्वक केवल अपने भाई अर्जुनका ही अन्वेषण करूँगा तो संसार मेरी निन््दा करेगा,'पाण्डुनन्दन! जब तुम भगवान् श्रीकृष्ण, अर्जुन तथा सात्वतवंशी वीर सात्यकिको सकुशल देखना, तब उच्च स्वरसे सिंहनाद करके मुझे इसकी सूचना दे देना” ।। इति श्रीमहाभारते द्रोणपर्वणि जयद्रथवधपर्वणि युधिष्ठिरचिन्तायां षड्विंशत्यधिकशततमो<ध्याय:
sañjaya uvāca |
yuyudhānam ananviṣya loko māṁ garhayiṣyati |
"yadi ahaṁ yuyudhānasya khojaṁ na kārayitvā prayatnapūrvakaṁ kevalaṁ svabhrātaram arjunam eva anveṣiṣyāmi, tarhi saṁsāro mama nindāṁ kariṣyati" |
pāṇḍunandana! yadā tvaṁ bhagavantaṁ śrīkṛṣṇam, arjunam, tathā sātvata-vaṁśīraṁ vīraṁ sātyakiṁ ca sakuśalaṁ paśyasi, tadā uccaiḥ svarena siṁhanādaṁ kṛtvā mama etad vijñāpaya ||
iti śrīmahābhārate droṇaparvaṇi jayadrathavadha-parvaṇi yudhiṣṭhira-cintāyāṁ ṣaḍviṁśaty-adhika-śatatamo 'dhyāyaḥ ||
قال سنجيا: «إن لم أخرج في طلب يويودھانا، لامني الناس. وإن تعمّدتُ أن أبذل جهدي في طلب أخي أرجونا وحده، ولا أجعل يويودھانا مطلوبًا، أدانني الخلق.» يا ابنَ باندو، إذا رأيتَ الربَّ كريشنا وأرجونا وبطلَ الساتفَتا ساتيَكي سالمين معافين، فأطلق زئيرًا عاليًا كزئير الأسد وأعلمني بذلك.
संजय उवाच
Educational Q&A
Even amid war, ethical responsibility includes care for allies and accountability to righteous public judgment (loka). One should not pursue personal attachment (seeking only one’s own) while neglecting companions who share the burden of dharma.
In the tense aftermath of battlefield developments, concern arises for the safety of Krishna, Arjuna, and Sātyaki (Yuyudhāna). The speaker emphasizes that failing to search for Sātyaki would invite blame, and asks to be loudly informed—by a lion-roar—once the three are seen safe.