Previous Verse
Next Verse

Shloka 64

दुर्योधन-कर्ण-संवादः

Duryodhana–Karna Dialogue on Vyūha-bheda and Daiva

क्रोधसंविग्नमनसो द्रोणस्य सशरं धनु: । उनकी यह बात सुनकर क्षत्रधर्मा युद्धके लिये द्रोणाचार्यके सामने आकर खड़ा हो गया। उस महाबली वीरने अर्धचन्द्राकार बाण मारकर क्रोधसे उद्विग्न मनवाले द्रोणाचार्यके धनुष और बाणको काट दिया ।। ६३ $ || स संरब्धतरो भूत्वा द्रोण: क्षत्रियमर्दन:

krodha-saṁvigna-manaso droṇasya saśaraṁ dhanuḥ | sa saṁrabdhataraḥ bhūtvā droṇaḥ kṣatriya-mardanaḥ ||

قال سانجيا: وقد اضطرب عقل درونا بالغضب، قُطع قوسه—والسهم ما يزال مركوزًا عليه. ثم إن درونا، ساحق المحاربين، ازداد حنقًا؛ فشريعة القتال وزخم الحرب العنيف دفعا الفريقين إلى انتقامٍ يتصاعد بلا هوادة.

सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
संरब्धतरःmore enraged / more agitated
संरब्धतरः:
Karta
TypeAdjective
Rootसंरब्धतर (सं-रभ् > संरब्ध + तर)
FormMasculine, Nominative, Singular, Comparative
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
TypeVerb
Rootभू
FormAbsolutive (Gerund), Parasmaipada (usage-neutral here), Non-finite
द्रोणःDrona
द्रोणः:
Karta
TypeNoun
Rootद्रोण
FormMasculine, Nominative, Singular
क्षत्रिय-मर्दनःcrusher/slayer of kshatriyas
क्षत्रिय-मर्दनः:
Karta
TypeNoun
Rootक्षत्रिय + मर्दन
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

संजय (Sañjaya)
द्रोण (Droṇa/Droṇācārya)
धनुः (bow)
शर (arrow)

Educational Q&A

The verse highlights how anger destabilizes judgment and accelerates violence: once a warrior’s mind is seized by wrath, the conflict tends to intensify, testing kṣatriya-dharma and the restraint expected even amid lawful combat.

Sañjaya reports that Droṇa’s bow—already set with an arrow—gets cut, and Droṇa responds by becoming even more fiercely enraged, signaling a sharp escalation in the duel and the wider battle.