Shloka 32
Droṇa-parva Adhyāya 125: Duryodhana’s despair and vow after Jayadratha’s fall (जयद्रथवधे दुर्योधनविलापः)
सारथिं च सुसंक़्रुद्ध: शरै: संनतपर्वभि: । इसके बाद महारथी युयुधानने अत्यन्त कुपित हो पैने बाणोंसे उसके चारों घोड़ोंको मार डाला। फिर झुकी हुई गाँठवाले बाणोंसे सारथिको भी यमलोक पहुँचा दिया ।। धनुरेकेन भल्लेन हस्तावापं च पठचभि:,तदनन्तर महान् अस्त्रवेत्ता सात्यकिने एक भल्लसे दुःशासनका धनुष, पाँचसे उसके दस्ताने तथा दो भल्लोंसे उसकी ध्वजा एवं रथशक्तिके भी टुकड़े-टुकड़े कर दिये। इतना ही नहीं, उन्होंने तीखे बाणोंद्वारा उसके दोनों पारश्वचरक्षकोंको भी मार डाला
sañjaya uvāca | sārathiṁ ca susaṅkruddhaḥ śaraiḥ sannatapārva-bhiḥ | tataḥ mahārathī yuyudhānaḥ atyanta-kupitaḥ paiṇaiḥ bāṇaiḥ tasya catvāro hayān jaghāna | punaḥ sannatapārva-bhiḥ śaraiḥ sārathiṁ api yamalokaṁ prāpayām āsa || tad-anantaram mahān astravettā sātyakiḥ ekena bhallena duḥśāsanasya dhanuḥ, pañcabhiḥ tasya hastatrāṇāni, dvābhyāṁ bhallābhyāṁ dhvajāṁ ca rathaśaktiṁ ca ciccheda | tīkṣṇaiḥ bāṇaiḥ tasya ubhau pārśvacara-rakṣakau api jaghāna ||
قال سنجيا: وقد استبدّ به الغضب، أصاب السائق بسهامٍ ذات مفاصلَ محنية. ثم إن يويودهانا (ساتيَكي)، ذلك المقاتل العظيم على العربة، في ثورةٍ عارمة، قتل خيول العدو الأربعة بسهامٍ حادّة؛ ومرةً أخرى، بسهامٍ محنية المفاصل، أرسل السائق إلى عالم يَما. وبعد ذلك، ذلك العارفُ الجليلُ بفنون السلاح، قطع قوسَ دُحشاسَنا بسهمٍ عريض الرأس واحد؛ وبخمسة سهامٍ حطّم واقيات يديه؛ وبسهمين عريضَي الرأس مزّق رايتَه والرمحَ المثبّتَ في العربة إربًا. ولم يكتفِ بهذا، بل قتل أيضًا الحارسين الجانبيين اللذين يذودان عن جانبيه بسهامٍ قاطعة.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how anger (krodha) can intensify violence even for skilled warriors, implicitly urging reflection on restraint and righteous conduct (dharma) amid the duties of war.
Sātyaki, in great fury, kills the opponent’s horses and charioteer, then disables Duḥśāsana’s combat capacity by cutting his bow, protective gear, banner, and chariot-spear, and finally slays the flank-guards.