Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

जयद्रथवधः — The Slaying of Jayadratha

Sunset Vow and Curse-Condition

अभ्याशस्थमहं मन्ये श्वेताश्वं कृष्णसारथिम्‌ | स एष श्रुयते शब्दो गाण्डीवस्पामितौजस:,“इससे मैं समझता हूँ कि श्रीकृष्ण जिनके सारथि हैं, वे श्वेतवाहन अर्जुन हमारे निकट ही हैं, तभी यह अमित शक्तिशाली गाण्डीव धनुषकी टंकार सुनायी दे रही है

abhyāśastham ahaṃ manye śvetāśvaṃ kṛṣṇa-sārathim | sa eṣa śrūyate śabdo gāṇḍīvasya amitaujasāḥ ||

قال سانجيا: «إني أرى أن أرجونا—الذي يقود مركبته كṛṣṇa وتجرّها جيادٌ بيض—قد اقترب جدًا. لأن هذا الصوت بعينه يُسمَع: طنين قوس “غانديفا” المدوّي كالرعد، في يد ذي بأسٍ لا يُقاس».

अभ्याशेnearby, in proximity
अभ्याशे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअभ्याश (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative, Singular
अस्थम्standing/being (present)
अस्थम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअस्थ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
अहम्I
अहम्:
Karta
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Form—, Nominative, Singular
मन्येI think/consider
मन्ये:
TypeVerb
Rootमन् (धातु)
FormPresent, First, Singular, Ātmanepada
श्वेताश्वम्white-horsed (one)
श्वेताश्वम्:
Karma
TypeAdjective
Rootश्वेताश्व (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
कृष्णसारथिम्having Krishna as charioteer
कृष्णसारथिम्:
Karma
TypeAdjective
Rootकृष्णसारथि (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
सःhe/that (one)
सः:
Karta
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
एषःthis
एषः:
Karta
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
श्रुयतेis heard
श्रुयते:
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
FormPresent, Third, Singular, Passive
शब्दःsound
शब्दः:
Karta
TypeNoun
Rootशब्द (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
गाण्डीवस्यof (the bow) Gāṇḍīva
गाण्डीवस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootगाण्डीव (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Genitive, Singular
स्पाम्twang/clang (sound)
स्पाम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्वन (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
अमितौजसःof the one of immeasurable prowess
अमितौजसः:
Sambandha
TypeAdjective
Rootअमितौजस् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
A
Arjuna
K
Kṛṣṇa
G
Gāṇḍīva (bow)
W
white horses (Arjuna’s chariot steeds)

Educational Q&A

The verse highlights discernment in crisis: Sañjaya infers proximity and impending action from a clear sign (the Gāṇḍīva’s twang). Ethically, it underscores how the presence of right alliance—Arjuna guided by Kṛṣṇa—becomes a source of confidence and moral force amid war.

During the Drona Parva battle, Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Arjuna, with Kṛṣṇa as charioteer and white steeds, must be close by, because the distinctive, powerful sound of Arjuna’s bow Gāṇḍīva is being heard nearby.