Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

Droṇa’s Resolve to Restrain Yudhiṣṭhira and Arjuna’s Protective Vow (द्रोणस्य युधिष्ठिरनिग्रह-प्रयत्नः)

ततो दुर्योधनो राजा कर्णदुःशासनादिशभि: । सम्मन्त्रयोवाच दुर्धर्षमाचार्य जयतां बरम्‌,तब राजा दुर्योधनने कर्ण, दःशासन आदिके साथ सलाह करके विजयी वीरोंमें श्रेष्ठ एवं दुर्जय आचार्य द्रोणसे इस प्रकार कहा--

tato duryodhano rājā karṇa-duḥśāsanādiśabhiḥ sammantryovāca durdharṣam ācāryaṃ jayatāṃ varam |

قال سَنْجَايَا: ثم إن الملك دُرْيُودْهَنَة، بعد أن تشاور مع كَرْنَة ودُحْشَاسَنَة وغيرهما، خاطب المُعلِّم الذي لا يُقهَر، الآچاريا دْرُونَة—سيدَ الظافرين من المحاربين—بهذا القول.

ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
दुर्योधनःDuryodhana
दुर्योधनः:
Karta
TypeNoun
Rootदुर्योधन
FormMasculine, Nominative, Singular
राजाthe king
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
कर्णwith Karna
कर्ण:
Karana
TypeNoun
Rootकर्ण
FormMasculine, Instrumental, Singular
दुःशासनwith Duhshasana
दुःशासन:
Karana
TypeNoun
Rootदुःशासन
FormMasculine, Instrumental, Singular
आदिभिःand others (beginning with them)
आदिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootआदि
FormMasculine, Instrumental, Plural
सम्मन्त्र्यhaving consulted
सम्मन्त्र्य:
TypeVerb
Rootसम् + मन्त्र्
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)
उवाचsaid, spoke
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (लिट्), 3rd, Singular, Parasmaipada
दुर्धर्षम्hard to assail, unconquerable
दुर्धर्षम्:
Karma
TypeAdjective
Rootदुर्धर्ष
FormMasculine, Accusative, Singular
आचार्यम्the teacher (Drona)
आचार्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootआचार्य
FormMasculine, Accusative, Singular
जयताम्of those who are victorious / of victors
जयताम्:
TypeVerb
Rootजि
Formशतृ (present active participle), Masculine, Genitive, Plural
वरम्the best, the foremost
वरम्:
Karma
TypeNoun
Rootवर
FormMasculine, Accusative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Duryodhana
K
Karna
D
Duḥśāsana
D
Droṇa (Ācārya)

Educational Q&A

The verse highlights the role of deliberation (sammantrya) before action: leaders seek counsel and then approach the most capable agent for execution. Ethically, it also hints at the tragic irony of relying on power and expertise in a war whose righteousness is contested—strategic prudence does not automatically confer moral legitimacy.

Sañjaya reports that Duryodhana consults with Karṇa, Duḥśāsana, and other allies, and then addresses Droṇa, praising him as invincible and foremost among victors, preparing to request or direct a crucial course of action in the ongoing battle.