Shloka 13
Droṇa’s Resolve to Restrain Yudhiṣṭhira and Arjuna’s Protective Vow (द्रोणस्य युधिष्ठिरनिग्रह-प्रयत्नः)
द्रोणेन चैवमुक्तस्य तव पुत्रस्य भारत | सहसा नि:सृतों भावो यो<स्य नित्यं हृदि स्थित:,भारत! द्रोणाचार्यके ऐसा कहनेपर तुम्हारे पुत्रके मनका भाव जो सदा उसके हृदयमें बना रहता था, सहसा प्रकट हो गया
droṇena caivam uktasya tava putrasya bhārata | sahasā niḥsṛto bhāvo yo 'sya nityaṃ hṛdi sthitaḥ ||
قال سَنجايا: «يا بهاراتا، لما خاطب درونا ابنَك على هذا النحو، انفجر فجأةً ذلك الشعور الذي كان مستقراً في قلبه على الدوام وظهر للعيان—كاشفاً عن النية الباطنة التي طال إخفاؤها.»
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how a person’s long-held inner disposition (bhāva) surfaces under pressure or pointed counsel; ethical judgment in war depends not only on outward speech but on the intentions that drive it.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that after Droṇa addresses Duryodhana, Duryodhana’s habitual, hidden feeling—his inner motive—suddenly becomes evident.