Previous Verse
Next Verse

Shloka 61

द्रोणपर्व (अध्याय ११२) — कर्णभीमयोर्युद्धम्, दुर्योधनस्य रक्षणादेशः

Droṇa-parva 112: Karṇa–Bhīma Engagement and Duryodhana’s Protective Order

'राजेन्द्र! महाराज! यदि युद्धके श्रेष्ठ मुहानेपर हमारी सहायताके लिये भगवान्‌ श्रीकृष्ण, बलराम, अनिरुद्ध, महारथी प्रद्युम्न, गद, सारण अथवा वृष्णिवंशियोंसहित साम्ब कवच धारण करके तैयार होंगे, तो भी मैं पुरुषसिंह सत्यपराक्रमी शिनिपौत्र सात्यकिको अवश्य ही अपनी सहायताके कार्यमें नियुक्त करूँगा; क्योंकि मेरी दृष्टिमें दूसरा कोई सात्यकिके समान नहीं है”

rājendra mahārāja yadi yuddhake śreṣṭha muhānepar asmākaṃ sahāyatāyai bhagavān śrīkṛṣṇaḥ balarāmo'niruddho mahārathī pradyumno gadaḥ sāraṇaḥ athavā vṛṣṇivaṃśībhiḥ saha sāmbaḥ kavacaṃ dhārayitvā sajjā bhaveyuḥ, tathāpi ahaṃ puruṣasiṃhaṃ satyaparākramaṃ śinipautraṃ sātyakiṃ niścayenaiva mama sahāyatākārye niyokṣyāmi; yataḥ mama dṛṣṭau sātyakisamaḥ anyaḥ kaścid na vidyate.

قال يودهيشثيرا: «يا سيّد الملوك، يا أيها الملك العظيم! حتى لو أنّه في الجبهة الأشدّ حسماً من هذه الحرب تهيّأ بهاغافان شري كريشنا، وبالاراما، وأنيرودها، والمحارب العظيم على العربة براديومنَ، وكذلك غادا وسارانا—بل وحتى سامبا مع أبطال سلالة فريشني—فلبسوا الدروع ووقفوا مستعدين لإغاثتنا، فإني مع ذلك سأُعيّن ساتياكي، أسد الرجال، حفيد شيني، صاحب البأس الصادق المجرَّب، لمهمة نصرتنا لا محالة؛ إذ لا أرى في تقديري من يساويه.»

राजेन्द्रO king of kings
राजेन्द्र:
TypeNoun
Rootराजेन्द्र
FormMasculine, Vocative, Singular
महाराजO great king
महाराज:
TypeNoun
Rootमहाराज
FormMasculine, Vocative, Singular
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि
युद्धस्यof the battle
युद्धस्य:
TypeNoun
Rootयुद्ध
FormNeuter, Genitive, Singular
श्रेष्ठin the best/foremost
श्रेष्ठ:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ
FormMasculine, Locative, Singular
मुहानेat the front/mouth (of battle)
मुहाने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमुख
FormNeuter, Locative, Singular
अस्माकम्of us/our
अस्माकम्:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Plural
सहायतायैfor help
सहायतायै:
Sampradana
TypeNoun
Rootसहायता
FormFeminine, Dative, Singular
भगवान्the Blessed Lord
भगवान्:
Karta
TypeNoun
Rootभगवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
श्रीकृष्णःŚrī Kṛṣṇa
श्रीकृष्णः:
Karta
TypeNoun
Rootश्रीकृष्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
बलरामःBalarāma
बलरामः:
Karta
TypeNoun
Rootबलराम
FormMasculine, Nominative, Singular
अनिरुद्धःAniruddha
अनिरुद्धः:
Karta
TypeNoun
Rootअनिरुद्ध
FormMasculine, Nominative, Singular
महारथीgreat chariot-warrior
महारथी:
Karta
TypeNoun
Rootमहारथिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रद्युम्नःPradyumna
प्रद्युम्नः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रद्युम्न
FormMasculine, Nominative, Singular
गदःGada
गदः:
Karta
TypeNoun
Rootगद
FormMasculine, Nominative, Singular
सारणःSāraṇa
सारणः:
Karta
TypeNoun
Rootसारण
FormMasculine, Nominative, Singular
अथवाor
अथवा:
TypeIndeclinable
Rootअथवा
वृष्णिवंशिभिःwith the Vṛṣṇi-clan men
वृष्णिवंशिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootवृष्णिवंशी
FormMasculine, Instrumental, Plural
सहितःtogether with
सहितः:
TypeAdjective
Rootसहित
FormMasculine, Nominative, Singular
साम्बःSāmba
साम्बः:
Karta
TypeNoun
Rootसाम्ब
FormMasculine, Nominative, Singular
कवचम्armor
कवचम्:
Karma
TypeNoun
Rootकवच
FormNeuter, Accusative, Singular
धारणwearing/putting on
धारण:
TypeVerb
Rootधृ
Formल्युट् (action noun/gerundial usage)
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
TypeVerb
Rootकृ
FormAbsolutive (क्त्वा), Parasmaipada
तत्पराःready/intent
तत्पराः:
Karta
TypeAdjective
Rootतत्पर
FormMasculine, Nominative, Plural
भविष्यन्तिwill be
भविष्यन्ति:
TypeVerb
Rootभू
FormSimple Future (लृट्), Third, Plural, Parasmaipada
तदाthen
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा
अपिeven/also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormNominative, Singular
पुरुषसिंहम्lion among men
पुरुषसिंहम्:
TypeNoun
Rootपुरुषसिंह
FormMasculine, Accusative, Singular
सत्यपराक्रमम्of true valor
सत्यपराक्रमम्:
TypeAdjective
Rootसत्यपराक्रम
FormMasculine, Accusative, Singular
शिनिपौत्रम्grandson/descendant of Śini
शिनिपौत्रम्:
TypeNoun
Rootशिनिपौत्र
FormMasculine, Accusative, Singular
सात्यकिम्Sātyaki
सात्यकिम्:
Karma
TypeNoun
Rootसात्यकि
FormMasculine, Accusative, Singular
अवश्यम्certainly
अवश्यम्:
TypeIndeclinable
Rootअवश्यम्
नियोजयिष्यामिI will appoint/engage
नियोजयिष्यामि:
TypeVerb
Rootनि-युज्
FormCausative Future (णिच् + लृट्), First, Singular, Parasmaipada
स्वसहायताकार्येin my work of assistance
स्वसहायताकार्ये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootस्वसहायताकार्य
FormNeuter, Locative, Singular
यतःbecause
यतः:
TypeIndeclinable
Rootयतः
ममof me/my
मम:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
दृष्टौin (my) view
दृष्टौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदृष्टि
FormFeminine, Locative, Singular
द्वितीयःa second (one)
द्वितीयः:
Karta
TypeAdjective
Rootद्वितीय
FormMasculine, Nominative, Singular
कश्चनanyone
कश्चन:
Karta
TypePronoun
Rootकश्चन
FormMasculine, Nominative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
अस्तिis/exists
अस्ति:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent (लट्), Third, Singular, Parasmaipada
सात्यकिसमःequal to Sātyaki
सात्यकिसमः:
TypeAdjective
Rootसात्यकिसम
FormMasculine, Nominative, Singular

युधिष्ठिर उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
Ś
Śrī Kṛṣṇa
B
Balarāma
A
Aniruddha
P
Pradyumna
G
Gada
S
Sāraṇa
S
Sāmba
V
Vṛṣṇi-vaṃśa (the Vṛṣṇi clan)
S
Sātyaki
Ś
Śini

Educational Q&A

The verse highlights discernment in leadership: even amid the presence of many illustrious allies, Yudhiṣṭhira singles out the person he judges uniquely fit for a specific duty. Ethical leadership here means recognizing proven merit and assigning responsibility based on capability and trust, not merely on fame or status.

In the midst of the Drona Parva war situation, Yudhiṣṭhira speaks about arranging support at a crucial battle-front. He states that even if Kṛṣṇa and other prominent Vṛṣṇi heroes were to come armored and ready to help, he would still appoint Sātyaki to the key role of assistance, declaring that no one equals him in this task.