Shloka 51
द्रोणपर्व (अध्याय ११२) — कर्णभीमयोर्युद्धम्, दुर्योधनस्य रक्षणादेशः
Droṇa-parva 112: Karṇa–Bhīma Engagement and Duryodhana’s Protective Order
Devanagari script
एवं त्वामपि धर्मात्मन् प्रयाचे5हं कृताञज्जलि: । पृथिवीदानतुल्यं स्यादधिकं वा फलं विभो,धर्मात्मन्! इसी प्रकार तुमसे भी मैं अर्जुनकी सहायताके लिये हाथ जोड़कर याचना करता हूँ। प्रभो! ऐसा करनेसे तुम्हें पृथ्वीदानके समान अथवा उससे भी अधिक फल प्राप्त होगा
Translation
يا صاحبَ الدَّرْمَا، يا طاهرَ السيرة! هكذا أنا أيضًا أستعطفك، ويداي مضمومتان في تضرّع، لتُعين أرجونا. أيها السيد الجليل! إن فعلتَ ذلك نلتَ ثوابًا كمن وهب الأرض صدقةً، بل ربما أعظم من ذلك.
Word by Word
एवम्thus, in this manner
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Accusative, Singular
अपिalso, even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
धर्मात्मन्O righteous-souled one
धर्मात्मन्:
TypeNoun
Rootधर्मात्मन्
FormMasculine, Vocative, Singular
प्रयाचेI request, I beg
प्रयाचे:
TypeVerb
Rootप्र-याच्
FormPresent, 1st, Singular, Parasmaipada
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Nominative, Singular
कृताञ्जलिःwith joined hands (having made añjali)
कृताञ्जलिः:
TypeAdjective
Rootकृताञ्जलि
FormMasculine, Nominative, Singular
पृथिवीदानतुल्यम्equal to the gift of the earth
पृथिवीदानतुल्यम्:
TypeAdjective
Rootपृथिवीदानतुल्य
FormNeuter, Nominative, Singular
स्यात्would be, might be
स्यात्:
TypeVerb
Rootअस्
FormOptative, 3rd, Singular, Parasmaipada
अधिकम्greater, more
अधिकम्:
TypeAdjective
Rootअधिक
FormNeuter, Nominative, Singular
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
फलम्fruit, result
फलम्:
Karta
TypeNoun
Rootफल
FormNeuter, Nominative, Singular
विभोO mighty one, O lord
विभो:
TypeNoun
Rootविभु
FormMasculine, Vocative, Singular
धर्मात्मन्O righteous-souled one
धर्मात्मन्:
TypeNoun
Rootधर्मात्मन्
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
युधिष्ठिर उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Cross References
Meter (Chandas)
Sandhi Notes