Previous Verse
Next Verse

Shloka 35

Arjuna’s Advance toward Bhīṣma; The Gāṇḍīva’s Signal and the Armies’ Convergence (भीष्माभिमुखगमनम् — गाण्डीवनिर्घोष-ध्वजवर्णनम्)

पातयामास भल्लेन कुण्डलाभ्यां विभूषितम्‌ | तदनन्तर सुषेणको मारकर मौतके घर भेज दिया और उग्रके कुण्डलमण्डित चन्द्रोपम मस्तकको एक भल्‍्लके द्वारा शिरस्त्राणसहित काटकर पृथ्वीपर गिरा दिया || ३४ ह ।।

pātayāmāsa bhallena kuṇḍalābhyāṃ vibhūṣitam | vīrabāhuṃ ca saptatyā sāśvaketuṃ sasārathim ||

قال سنجيا: بسهم «بهلّا» حادٍّ أسقط المحاربَ المزيَّنَ بزوجٍ من الأقراط. ثم أردى فيراباهو أيضًا—مع رايته وخيوله وسائق عربته—مُظهِرًا كيف أن البأسَ في لهيب القتال قد يقطع سريعًا دعائمَ كبرياء المقاتل وسلطانه.

पातयामासcaused to fall; felled
पातयामास:
Karta
TypeVerb
Rootपत् (पातयति; causative of पतति)
Formलिट् (परस्मैपद), 3, singular
भल्लेनwith a bhalla-arrow
भल्लेन:
Karana
TypeNoun
Rootभल्ल
Formmasculine, instrumental, singular
कुण्डलाभ्याम्with (two) earrings
कुण्डलाभ्याम्:
Karana
TypeNoun
Rootकुण्डल
Formneuter, instrumental, dual
विभूषितम्adorned
विभूषितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootविभूषित (वि-भूष् + क्त)
Formmasculine, accusative, singular
वीरबाहुम्the hero-armed one (Vīrabāhu)
वीरबाहुम्:
Karma
TypeNoun
Rootवीरबाहु
Formmasculine, accusative, singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
सप्तत्याwith seventy (arrows/units); by seventy
सप्तत्या:
Karana
TypeNoun
Rootसप्तति
Formfeminine, instrumental, singular
साश्वकेतुम्together with (his) horse-banner/standard
साश्वकेतुम्:
Karma
TypeAdjective
Rootस + अश्वकेतु
Formmasculine, accusative, singular
ससारथिम्together with (his) charioteer
ससारथिम्:
Karma
TypeAdjective
Rootस + सारथि
Formmasculine, accusative, singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
B
bhalla (arrow)
K
kuṇḍala (earrings)
Ś
śirastāṇa (helmet/armour for the head; implied by context in the printed passage)
V
Vīrabāhu
A
aśva (horses)
K
ketu (banner/standard)
S
sārathi (charioteer)

Educational Q&A

The verse underscores the harsh reality of kṣatriya warfare: worldly adornments and supports (banner, horses, charioteer) do not protect one from sudden reversal; power is contingent and impermanent amid adharma-driven conflict.

Sañjaya reports a battlefield feat: a warrior is struck down by a bhalla-arrow despite being ornamented with earrings, and Vīrabāhu is also felled along with his chariot’s key supports—standard, horses, and charioteer.