Shloka 23
अक्षरब्रह्मयोग (Akṣara-Brahma-Yoga) — Knowledge of the Imperishable, Prakṛti, and Devotion
शकक््नोतीहैव य: सोढुं प्राक् शरीरविमोक्षणात् । कामक्रोधोद्धवं वेगं स युक्त: स सुखी नर:,जो साधक इस मनुष्यशरीरमें, शरीरका नाश होनेसे पहले-पहले हीः काम-क्रोधसे उत्पन्न होनेवाले वेगको सहन करनेमें समर्थ हो जाता है,* वही पुरुष योगी है और वही सुखी है
śaknotīhaiva yaḥ soḍhuṃ prāk śarīra-vimokṣaṇāt | kāma-krodhodbhavaṃ vegaṃ sa yuktaḥ sa sukhī naraḥ ||
قال أرجونا: من استطاع، وهو بعدُ في هذا الجسد—قبل أن يُلقى عنه—أن يحتمل اندفاع الموجة المتولّدة من الشهوة والغضب، فهو حقًّا منضبطٌ في اليوغا وهو حقًّا سعيد. والمغزى الأخلاقي هو سيادة النفس: فالنصر الباطني على الهوى والسخط هو علامة الثبات الروحي، ولو تحت ضغوط الحياة والصراع.
अर्जुन उवाच
Educational Q&A
True yoga is demonstrated by the capacity to withstand the powerful impulses arising from desire and anger while still alive; such self-mastery is identified with genuine happiness and inner integration.
In the Bhīṣma Parva’s dialogue setting, Arjuna speaks a reflective verse emphasizing ethical discipline: the real measure of a yogin is not external status but the inner ability to restrain passion and wrath before the end of life.