Shloka 26
Yuga-Lakṣaṇa and Varṣa-Pramāṇa Inquiry (युगलक्षण–वर्षप्रमाण–प्रश्न)
रेवतस्य तु कौमार: श्यामस्य मणिकाउचन: । केसरस्याथ मोदाकी परेण तु महापुमान्,रैवतक पर्वतका कुमारवर्ष तथा श्यामगिरिका मणिकांचनवर्ष है। इसी प्रकार केसरके समीपवर्ती वर्षको मोदाकी कहते हैं। उसके आगे महापुमान् नामक एक पर्वत है
sañjaya uvāca | revatasya tu kaumāraḥ śyāmasya maṇikāñcanaḥ | kesarasyātha modākī pareṇa tu mahāpumān |
قال سنجيا: «في الإقليم المرتبط بريفَتَة تمتد أرض تُدعى كَوْمَارَة؛ وفي إقليم شيامَة تمتد أرض تُدعى مَنيكانْچَنَة. وبقرب كِسَرَة تقع أرض تُسمّى موداكي؛ ومن وراء ذلك ينتصب جبل عظيم يُدعى مهاپومان».
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse primarily serves a descriptive purpose: it maps named regions and mountains, reflecting the epic’s concern with ordered cosmic geography. Indirectly, it underscores the idea of a structured world (loka-vyavasthā) in which human action and dharma unfold within a larger, intelligible cosmos.
Sañjaya is enumerating geographical divisions—varṣas/tracts and a mountain—by naming Kaumāra, Maṇikāñcana, Modākī, and the mountain Mahāpumān, each associated with or located near other named features (Revata, Śyāma, Kesara).