भीमसेनस्य बहुमहारथसंयुगः
Bhīmasena’s Engagement with Multiple Mahārathas
सौवीरा: कितवा: प्राच्या: प्रतीच्योदीच्यमालवा:,सौवीर, कितव, प्राच्य, प्रतीच्य, उदीच्य, मालव, अभीषाह, शूरसेन, शिबि और वसाति देशके योद्धा शत्रुओंके तीखे बाणोंसे पीड़ित होनेपर भी संग्रामभूमिमें भीष्मको छोड़कर नहीं भागे
saṃjaya uvāca | sauvīrāḥ kitavāḥ prācyāḥ pratīcyodīcyamālavāḥ śūrasenāḥ śibayo vasātayaś ca | śatrūṇāṃ tīkṣṇabāṇapīḍitā api raṇabhūmau bhīṣmaṃ hitvā na palāyanta |
قال سنجيا: إن محاربي السوفِيراس، والكِتَفاس، وأهل المشرق، وأهل المغرب، وأهل الشمال، والمالَفاس—ومعهم الشوراسينا، والشِّبِي، وقومَ فَسَاتِي—مع أنهم كانوا يتعذبون من سهام الأعداء الحادّة، لم يفرّوا من ساحة القتال ولم يهجروا بهيشما. وقد أظهرت ثباتهم خُلُقَ المحارب: الصمود تحت الألم وحفظ الولاء للقائد وسط رعب الحرب.
संजय उवाच
The verse highlights kṣatriya-ethics: steadfastness under pain, refusal to flee in fear, and loyalty to one’s commander. Even when wounded by sharp arrows, the warriors uphold duty and cohesion rather than abandoning Bhīṣma.
Sanjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that multiple allied groups on the Kaurava side remain firm in battle. Though struck and distressed by the enemy’s arrows, they do not retreat and do not leave Bhīṣma on the field.