Shloka 34
अश्वमेधावसानम् — Dakṣiṇā-vibhāga and Avabhṛtha
Completion of the Aśvamedha
Devanagari script
सनातनस्य धर्मस्य मूलमेतत् सनातनम् | श्रूयन्ते हि पुरा वृत्ता विश्वामित्रादयो नृपा:,यही धर्म है, यही महान् योग है, दान, प्राणियोंपर दया, ब्रह्मचर्य, सत्य, करुणा, धृति और क्षमा--ये सनातन धर्मके सनातन मूल हैं। सुना जाता है कि पूर्वकालमें विश्वामित्र आदि नरेश इसीसे सिद्धिको प्राप्त हुए थे
Transliteration
sanātanasya dharmasya mūlam etat sanātanam | śrūyante hi purā vṛttā viśvāmitrādayo nṛpāḥ ||
Translation
قال فايشَمبايانا: «هذا هو الجذر الأزلي للدَّرْمَا الأزلية. حقًّا، تُسمَع من التقاليد القديمة أخبارٌ أنّ ملوكًا مثل فيشواميترا وغيرهم، إذ عاشوا على هذا الأساس بعينه، نالوا التحقّق والإنجاز الروحي.»
Word by Word
सनातनस्यof the eternal
सनातनस्य:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसनातन
FormMasculine, Genitive, Singular
धर्मस्यof dharma
धर्मस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Genitive, Singular
मूलम्root, foundation
मूलम्:
Karta
TypeNoun
Rootमूल
FormNeuter, Nominative, Singular
एतत्this
एतत्:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
सनातनम्eternal
सनातनम्:
Karta
TypeAdjective
Rootसनातन
FormNeuter, Nominative, Singular
श्रूयन्तेare heard, are said
श्रूयन्ते:
Karta
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
FormPresent, Third, Plural, Atmanepada (Passive sense)
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
पुराformerly, in ancient times
पुरा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपुरा
वृत्ताःoccurred, happened (as events/instances)
वृत्ताः:
Karta
TypeAdjective
Rootवृत्त (कृदन्त, √वृत्/√वृत्त्)
FormMasculine, Nominative, Plural
विश्वामित्रादयःVishvamitra and others
विश्वामित्रादयः:
Karta
TypeNoun
Rootविश्वामित्र + आदि
FormMasculine, Nominative, Plural
नृपाःkings
नृपाः:
Karta
TypeNoun
Rootनृप
FormMasculine, Nominative, Plural
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaV
ViśvāmitraN
nṛpāḥ (kings)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes