Shloka 10
Marutta’s Sacrifice and Agni’s Embassy (मरुत्त-यज्ञे दूतत्वम्)
व्यास उवाच ततः प्रायाद् धूमकेतुर्महात्मा वनस्पतीन् वीरुधश्चापमृद्नन् । कामाद्धिमान्ते परिवर्तमान: काष्ठातिगो मातरिश्वेव नर्दन्,व्यासजी कहते हैं--यह कहकर धूममय ध्वजावाले महात्मा अग्निदेव वनस्पतियों और लताओंको रौंदते हुए वहाँसे चल दिये। ठीक उसी तरह जैसे शीतकालके अन्तमें स्वच्छन्दतापूर्वक बहनेवाली दिगन्तव्यापिनी वायु विशेष गर्जना करती हुई आगे बढ़ रही हो
vyāsa uvāca tataḥ prāyād dhūmaketur mahātmā vanaspatīn vīrudhaś cāpamṛdnan | kāmād dhimānte parivartamānaḥ kāṣṭhātigo mātariśveva nardan ||
قال فياسا: ثم انطلق أغني، عظيم الروح، ورايته الدخان، من ذلك الموضع وهو يطأ الأشجار والنباتات الزاحفة. اندفع إلى الأمام كما يشاء، كريحٍ تجوب الآفاق في آخر الشتاء، تزأر وهي تمضي—صورةٌ لقوةٍ إلهيةٍ مطهِّرة لا تُقاوَم إذا ما تحرّكت.
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the unstoppable and cleansing momentum of divine force: when a higher power (Agni) is set in motion, it advances irresistibly, reshaping its surroundings—suggesting that cosmic order can override ordinary constraints when dharmic purposes are being carried forward.
After speaking, Agni—described as ‘smoke-bannered’—moves away, crushing trees and creepers as he goes. His movement is compared to the roaring wind that ranges freely at the end of winter, emphasizing speed, breadth, and overwhelming power.