Shloka 42
उलूपी चिन्तयामास तदा संजीवनं मणिम् । स चोपातिष्ठत तदा पन्नगानां परायणम्,वैशम्पायनजी कहते हैं--शत्रुओंको संताप देनेवाले जनमेजय! पिताके शोकसे संतप्त हुआ मणिपुरनरेश बभ्रुवाहन जब माताके साथ आमरण उपवासका व्रत लेकर बैठ गया, तब उलूपीने संजीवनमणिका स्मरण किया। नागोंके जीवनकी आधारभूत वह मणि उसके स्मरण करते ही वहाँ आ गयी
ulūpī cintayāmāsa tadā saṃjīvanaṃ maṇim | sa copātiṣṭhata tadā pannagānāṃ parāyaṇam ||
قال فايشَمبايانا: عندئذٍ تفكّرت أُولُوبي في جوهرة «سَنْجِيفَنا»، جوهرة إحياء الحياة. وما إن تذكّرتها حتى ظهرت هناك تلك الجوهرة—التي تُعَدّ ملجأ النّاغا وسند حياتهم.
वैशमग्पायन उवाच
Educational Q&A
In the face of overwhelming sorrow and harmful resolve, dharma favors compassionate, life-preserving action. Ulūpī’s remembrance of the Saṃjīvana-maṇi symbolizes timely intervention to restore life and avert irreversible loss.
Ulūpī recalls the life-restoring Saṃjīvana jewel; upon being remembered, it immediately appears. The verse sets up the means by which a grave situation—born of grief and a vow unto death in the surrounding narrative—can be remedied.