Previous Verse
Next Verse

Shloka 34

Ulūpī–Citravāhinī Saṃvāda: Dhanaṃjaya-patana and Prāya-threat

विवेश पाण्डवं राजन्‌ मर्म भित्त्वातिदुःखकृत्‌ । स तेनातिभशं विद्धः पुत्रेण कुरुनन्दन:

viveśa pāṇḍavaṃ rājan marma bhittvātiduḥkhakṛt | sa tenātibhaśaṃ viddhaḥ putreṇa kurunandanaḥ ||

قال فايشَمبايانا: أيها الملك، نفذ السهم في جسد الباندَفي، واخترق موضعاً قاتلاً فأحدث ألماً بالغاً. وبذلك الجرح أُصيب أمير الكورو إصابةً فادحة—على يد ابنه نفسه—فانكشفت في أعقاب الحرب مرارةُ إيذاء ذوي القربى وثِقلُ الوجع الأخلاقي الملازم له.

विवेशentered / penetrated
विवेश:
Karta
TypeVerb
Rootविश्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, singular, Parasmaipada
पाण्डवम्the Pāṇḍava (Arjuna)
पाण्डवम्:
Karma
TypeNoun
Rootपाण्डव
Formmasculine, accusative, singular
राजन्O king
राजन्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootराजन्
Formmasculine, vocative, singular
मर्मa vital spot
मर्म:
Karma
TypeNoun
Rootमर्मन्
Formneuter, accusative, singular
भित्त्वाhaving pierced / having split
भित्त्वा:
Karma
TypeVerb
Rootभिद्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)
अतिदुःखकृत्causing extreme pain
अतिदुःखकृत्:
Karta
TypeAdjective
Rootअतिदुःखकृत्
Formmasculine, nominative, singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
Formmasculine, nominative, singular
तेनby him / by that (weapon/agent)
तेन:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
Formmasculine/neuter, instrumental, singular
अतिभृशम्exceedingly, very much
अतिभृशम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअतिभृशम्
विद्धःpierced, struck
विद्धः:
Karma
TypeVerb
Rootव्यध्
Formक्त (past passive participle), masculine, nominative, singular
पुत्रेणby (his) son
पुत्रेण:
Karana
TypeNoun
Rootपुत्र
Formmasculine, instrumental, singular
कुरुनन्दनःthe delight of the Kurus (Arjuna)
कुरुनन्दनः:
Karta
TypeNoun
Rootकुरुनन्दन
Formmasculine, nominative, singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
P
Pāṇḍava
J
Janamejaya (implied by rājan)
K
Kuru prince (Kurunandana)
S
son (putra)