Shloka 21
पाण्डव-वृष्णि-समागमः तथा अश्वमेध-अनुज्ञा | Reunion at the Kuru Court and Authorization of the Aśvamedha
Devanagari script
अघोषयंस्तदा चापि पुरुषा राजधूर्गता: । सर्वराष्ट्रविहारोउद्य रत्नाभरणलक्षण:,राज-काज सँभालनेवाले पुरुषोंने सब ओर यह घोषणा करा दी कि आज समूचे राष्ट्रमें उत्सव मनाया जाय और सब लोग रत्नोंके आभूषण या उत्तमोत्तम गहने-कपड़े पहनकर इस उत्सवमें सम्मिलित हों
Translation
وعندئذٍ أمر رجالُ البلاط القائمون على شؤون الملك أن يُنادى في كل ناحية: «ليُقم اليومُ عيدٌ في أرجاء المملكة كلها، وليحضر الناسُ جميعًا هذا الاحتفال متزينين بالحُليّ من الجواهر، لابسين أبهى الثياب وأفخر الزينة».
Word by Word
अघोषयन्they proclaimed/announced
अघोषयन्:
Kriya
TypeVerb
Rootघोषय् (घोष् + णिच्)
FormImperfect (लङ्), 3, Plural, Parasmaipada
तदाthen
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अपिalso
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
पुरुषाःmen/persons
पुरुषाः:
Karta
TypeNoun
Rootपुरुष
FormMasculine, Nominative, Plural
राजधूर्गताःemployed in royal administration/royal service
राजधूर्गताः:
Karta
TypeAdjective
Rootराजधूर्गत (राज + धूर्गत)
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वराष्ट्रविहारोद्यintent on/for the festivity throughout the whole kingdom
सर्वराष्ट्रविहारोद्य:
TypeAdjective
Rootसर्व-राष्ट्र-विहार-उद्य
FormMasculine, Nominative, Singular
रत्नाभरणलक्षणःhaving the mark of (wearing) jeweled ornaments
रत्नाभरणलक्षणः:
TypeAdjective
Rootरत्न-आभरण-लक्षण
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes