Shloka 23
Abhimanyunidhana-prakāśaḥ — Vasudeva–Kṛṣṇa–Subhadrā–Kuntī śoka-saṃvāda
Disclosure and Consolation
Devanagari script
हतवाहनभूयिष्ठा: पाण्डवा5पि युधिष्ठटिरम् । अक्षौहिण्या निरुत्साहा: शिष्टया पर्यवारयन्,पाण्डवोंके भी बहुत-से वाहन नष्ट हो गये थे। उनमें भी अब युद्धविषयक उत्साह नहीं रह गया था तो भी वे शेष बची हुई एक अक्षौहिणी सेनासे घिरे हुए युधिष्ठिरको आगे करके शल्यका सामना करनेके लिये बढ़े
Transliteration
hatavāhanabhūyiṣṭhāḥ pāṇḍavā api yudhiṣṭhiram | akṣauhiṇyā nirutsāhāḥ śiṣṭayā paryavārayan ||
Translation
قال فاسوديفا: إن الباندافا أيضًا فقدوا أكثر دوابّهم ومركباتهم. ومع أن حماستهم للقتال قد خبت، فإنهم تقدموا لملاقاة شاليا، وجعلوا يودهيشتيرا في المقدمة، وهم محاطون بما تبقّى لهم من «أكشوهيني» واحدة من جيشهم.
Word by Word
हतवाहनभूयिष्ठाःhaving most of their vehicles destroyed
हतवाहनभूयिष्ठाः:
Karta
TypeAdjective
Rootहत-वाहन-भूयिष्ठ
FormMasculine, Nominative, Plural
पाण्डवाःthe Pandavas
पाण्डवाः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Nominative, Plural
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
युधिष्ठिरम्Yudhishthira
युधिष्ठिरम्:
Karma
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Accusative, Singular
अक्षौहिण्याby/with an akshauhini (army-division)
अक्षौहिण्या:
Karana
TypeNoun
Rootअक्षौहिणी
FormFeminine, Instrumental, Singular
निरुत्साहाःwithout enthusiasm
निरुत्साहाः:
Karta
TypeAdjective
Rootनिरुत्साह
FormMasculine, Nominative, Plural
शिष्टयाwith the remaining (force)
शिष्टया:
Karana
TypeAdjective
Rootशिष्ट
FormFeminine, Instrumental, Singular
पर्यवारयन्they surrounded/encircled
पर्यवारयन्:
TypeVerb
Rootपरि + √वृ (वृणोति/वृणुते) / causative sense in context
FormImperfect (Lan), 3rd, Plural
Speaker
वासुदेव उवाच
Characters & Entities
V
Vāsudeva (Kṛṣṇa)P
PāṇḍavasY
YudhiṣṭhiraŚ
ŚalyaA
akṣauhiṇī (army division)V
vāhana (mounts/vehicles)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes