Previous Verse
Next Verse

Shloka 27

Uttanka’s Guru-Śuśrūṣā and the Commission to Retrieve the Maṇikuṇḍalas (उत्तङ्क-गुरुशुश्रूषा तथा मणिकुण्डल-आदेशः)

मया त्वदर्थमुक्तो वै वज्पाणि: पुरंदर:,'भुगुनन्दन! मैंने आपके लिये वज्रधारी इन्द्रसे जाकर कहा था कि तुम उत्तंक मुनिको जलके रूपमें अमृत प्रदान करो। मेरी बात सुनकर प्रभावशाली देवेन्द्रने बारम्बार मुझसे कहा कि “मनुष्य अमर नहीं हो सकता। इसलिये आप उन्हें अमृत न देकर और कोई वर दीजिये।” परंतु मैंने शचीपति इन्द्रसे जोर देकर कहा कि उत्तड़कको तो अमृत ही देना है

mayā tvadartham ukto vai vajrapāṇiḥ purandaraḥ | bhṛgunandana! mayā tava kṛte vajradhariṇam indram upetya proktaṃ—tvaṃ uttankaṃ munim amṛtarūpeṇa jalaṃ pradāsyasi | mama vacanaṃ śrutvā prabhāvavān devendraḥ punar punar mām uvāca—‘manuṣyo’ maraṇadharmā; tasmād amṛtaṃ mā pradāḥ, anyo varaḥ pradīyatām’ iti | ahaṃ tu śacīpatiṃ indraṃ balavad avadam—‘uttankāya amṛtam eva dātavyam’ iti |

قال أُتَّدُوكَة: «من أجلك ذهبتُ وكلّمتُ بُورَنْدَرَة، إندرا حامل الصاعقة (الفَجْرَة). يا سليلَ بْهْرِغُو، قلتُ لِمُمسِكِ الفَجْرَة: “امنحِ الحكيمَ أُتَّنْكَةَ الأَمْرِتَا، رحيقَ الخلود، في صورةِ ماء.” فلمّا سمع طلبي، أخذ دِفِينْدْرَا الجبّار يردّ عليّ مرارًا: “لا يستطيع الإنسان أن يصيرَ غيرَ مائت؛ فلا تُعْطِهِ الأَمْرِتَا، بل امنحه نعمةً أخرى.” غير أنّي ألححتُ على إندرا، سيّدِ شَچِي، إلحاحًا شديدًا، مُصِرًّا: “لا بدّ أن يُعطى أُتَّنْكَةُ الأَمْرِتَا وحدها.”»

मयाby me
मया:
Karana
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Instrumental, Singular
त्वत्-अर्थम्for your sake
त्वत्-अर्थम्:
Karma
TypeNoun (compound)
Rootत्वद् + अर्थ
FormMasculine, Accusative, Singular
उक्तःwas spoken / was addressed
उक्तः:
Karta
TypeVerb (participle)
Rootवच्
FormPast (perfective), Passive, Masculine, Nominative, Singular
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
वज्रपाणिःthe thunderbolt-handed one (Indra)
वज्रपाणिः:
Karta
TypeNoun
Rootवज्रपाणि
FormMasculine, Nominative, Singular
पुरंदरःPurandara (Indra)
पुरंदरः:
Karta
TypeNoun
Rootपुरंदर
FormMasculine, Nominative, Singular

उत्तडुक उवाच

U
Uttaduka
I
Indra
P
Purandara
V
Vajrapāṇi (Vajradhara)
D
Devendra
Ś
Śacī
Ś
Śacīpati
U
Uttanka
A
Amṛta
J
Jala (water)
B
Bhṛgu (lineage reference)

Educational Q&A

Even divine power is portrayed as operating within limits: Indra asserts that humans cannot be made immortal, suggesting a cosmic boundary on boons. The passage also highlights steadfast advocacy—Uttaduka insists on what he believes is right for Uttanka, illustrating resolve and loyalty in seeking a promised good.

Uttaduka reports that he approached Indra on someone’s behalf and requested that Indra grant the sage Uttanka amṛta in the form of water. Indra repeatedly refuses, offering an alternative boon because humans are not meant to be deathless. Uttaduka, however, continues to press Indra, insisting that amṛta alone should be given to Uttanka.