Uttanka’s Guru-Śuśrūṣā and the Commission to Retrieve the Maṇikuṇḍalas (उत्तङ्क-गुरुशुश्रूषा तथा मणिकुण्डल-आदेशः)
अथ तेनैव मार्गेण शड्खचक्रगदाधर:,सलिल विप्रमुख्येभ्यो मातड्स्रोतसा विभो | तदनन्तर शंख, चक्र और गदा धारण करनेवाले भगवान् श्रीकृष्ण उसी मार्गसे प्रकट होकर आये। उन्हें देखकर महामति उत्तंकने कहा--'पुरुषोत्तम! प्रभो! आपको श्रेष्ठ ब्राह्मणोंके लिये चाण्डालसे स्पर्श किया हुआ वैसा अपवित्र जल देना उचित नहीं है!
atha tenaiva mārgeṇa śaṅkha-cakra-gadā-dharaḥ salila-vipramukhyebhyo mātṛ-srotasā vibho | tad-anantaraṃ śaṅkhaṃ cakraṃ ca gadāṃ dhārayamāṇo bhagavān śrī-kṛṣṇas tenaiva mārgeṇa prakaṭī-bhūya ājagāma | taṃ dṛṣṭvā mahā-matir uttaṅka uvāca— “puruṣottama prabho! bhavataḥ śreṣṭha-brāhmaṇebhyaś caṇḍāla-spṛṣṭaṃ tathā apavitraṃ jalaṃ dātuṃ na yuktam” iti |
ثم على الطريق نفسه ظهر الربّ—حامل الصدفة والقرص والهراوة—يا ذا البأس، عند الجدول المسمّى مātṛ-srotas، حيث كان صفوة البراهمة حاضرين. فلما رآه أوتّانكا ذو الرأي العظيم قال: «يا بُروشوتّما، يا ربّ! لا يليق بك أن تقدّم للبراهمة الأفاضل ماءً نجسًا—ماءً قد مسّه تشاندالا.»
उत्तडुक उवाच
The verse foregrounds a dharmic concern about ritual purity: Uttanka challenges the propriety of offering water deemed impure (touched by a Caṇḍāla) to eminent Brahmins, even when the giver is the Lord himself. It sets up a reflection on how social-ritual norms interact with divine purpose and ethical discernment.
Kṛṣṇa appears on the same route, identifiable by his conch, discus, and mace, near the stream called Mātṛ-srotas where leading Brahmins are present. Uttanka, seeing him, objects that it is improper to give those Brahmins water considered impure because it has been touched by a Caṇḍāla.