Shloka 17

Uttanka’s Inquiry and Vāsudeva’s Adhyātma Exposition

Guṇa–Ritual–Immanence Teaching

Devanagari script

महर्षे विदितं भूय: सर्वमेतत्‌ तवानघ । तेडत्यक्रामन्‌ मतिं महां भीष्मस्य विदुरस्यथ च,महर्षे! प्रारब्धके विधानको कोई बुद्धि अथवा बलसे नहीं मिटा सकता। अनघ! आपको तो ये सब बातें मालूम ही होंगी कि कौरवोंने मेरी, भीष्मजीकी तथा विदुरजीकी सम्मतिको भी ठुकरा दिया

Translation

أيها المهرشي الطاهر من الدنس! إنك لَتعلم هذا كله من قبل. غير أنّ الكورافا قد ردّوا رأيي، وردّوا كذلك رأي بهيشما وفيدورا. أيها المهرشي! ما قُدِّر وابتُدِئ به القضاء لا يمحوه عقلٌ ولا تزيله قوةٌ.

Word by Word

महर्षेO great sage

विदितम्known

भूयःagain; moreover

सर्वम्all

एतत्this

तवof you; to you

अनघO sinless one

तेthey (those people)

अत्यक्रामन्overstepped; disregarded

मतिम्opinion; counsel

महाम्great

भीष्मस्यof Bhishma

विदुरस्यof Vidura

अथand; then

चand

महर्षेO great sage

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

War Context

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Meter (Chandas)

Sandhi Notes