Next Verse

Shloka 1

Kṛṣṇa’s Departure, Auspicious Omens, and the Opening of the Uttaṅka Dialogue (कृष्णप्रयाण-निमित्त-उत्तङ्कसंवाद-प्रारम्भः)

ऑपन--माजल बछ। अकाल द्विपञज्चाशत्तमोड ध्याय: श्रीकृष्णका अर्जुनके साथ हस्तिनापुर जाना और वहाँ सबसे मिलकर युधिष्ठिरकी आज्ञा ले सुभद्राके साथ द्वारकाको प्रस्थान करना वैशम्पायन उवाच ततो<5भ्यनोदयत्‌ कृष्णो युज्यतामिति दारुकम्‌ | मुहूर्तादिव चाचष्ट युक्तमित्येव दारुक:,वैशम्पायनजी कहते हैं--राजन्‌! तदनन्तर भगवान्‌ श्रीकृष्णने दारुकको आज्ञा दी कि “रथ जोतकर तैयार करो।” दारुकने दो ही घड़ीमें लौटकर सूचना दी कि 'रथ जुत गया”

Vaiśampāyana uvāca | tato 'bhyanujñāpayat kṛṣṇo yujyatām iti dārukam | muhūrtād iva cācaṣṭa yuktam ity eva dārukaḥ ||

قال فَيْشَمْبَايَنَة: «ثم أمر كِرِشْنَةُ داروكا قائلاً: ‘أعِدَّ العربةَ واشدُدْ إليها الجياد.’ وفيما بدا كأنه لحظة يسيرة عاد داروكا وأخبر: ‘لقد شُدَّت الجيادُ إلى العربة وهي مُهَيَّأة.’»

वैशम्पायनःVaiśampāyana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid/spoke
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular
ततःthen/thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
अभ्यनुदयत्urged/commanded (prompted)
अभ्यनुदयत्:
TypeVerb
Rootअभि-नुद्
FormImperfect, 3rd, Singular
कृष्णःKṛṣṇa
कृष्णः:
Karta
TypeNoun
Rootकृष्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
युज्यताम्let (it) be yoked / harnessed
युज्यताम्:
TypeVerb
Rootयुज्
FormImperative, 3rd, Singular, Passive
इतिthus/quoting
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
दारुकम्Dāruka (Kṛṣṇa's charioteer)
दारुकम्:
Karma
TypeNoun
Rootदारुक
FormMasculine, Accusative, Singular
मुहूर्तात्from/after a short time (a muhūrta)
मुहूर्तात्:
Apadana
TypeNoun
Rootमुहूर्त
FormMasculine, Ablative, Singular
इवas if/like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
and
:
TypeIndeclinable
Root
आचष्टreported/announced
आचष्ट:
TypeVerb
Rootआ-चक्ष्
FormPerfect, 3rd, Singular
युक्तम्yoked/ready (harnessed)
युक्तम्:
TypeAdjective
Rootयुक्त
FormNeuter, Nominative, Singular
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
दारुकःDāruka
दारुकः:
Karta
TypeNoun
Rootदारुक
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
K
Kṛṣṇa
D
Dāruka
C
chariot