Shloka 9
Brahmā’s Instruction on Brahmacarya, Vānaprastha, and the Aliṅga Path
Ethics of Non-attachment
Devanagari script
संस्कृत: सर्वसंस्कारैस्तथैव ब्रह्मचर्यवान् । ग्रामान्निष्क्रम्य चारण्ये मुनि: प्रत्रजितो वसेत्,वानप्रस्थ मुनिको सब प्रकारके संस्कारोंके द्वारा शुद्ध होकर ब्रह्मचर्यव्रतका पालन करते हुए घरकी ममता त्यागकर गाँवसे बाहर निकलकर वनमें निवास करना चाहिये
Translation
بعد أن يتطهّر بجميع طقوس التطهير، ويحفظ نذر البراهماتشاريا، ينبغي للناسِك على نهج «فانابراستا» أن يترك تعلّقه بالبيت، ويخرج من القرية، ويقيم في الغابة.
Word by Word
सर्वसंस्कारैःby all purificatory rites/observances
सर्वसंस्कारैः:
Karana
TypeNoun
Rootसर्वसंस्कार
FormMasculine, Instrumental, Plural
तथाthus; likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
एवindeed; just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
ब्रह्मचर्यवान्possessed of brahmacarya (celibate/continent)
ब्रह्मचर्यवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootब्रह्मचर्यवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
ग्रामात्from the village
ग्रामात्:
Apadana
TypeNoun
Rootग्राम
FormMasculine, Ablative, Singular
निष्क्रम्यhaving gone out; after departing
निष्क्रम्य:
TypeVerb
Rootनिष्क्रम्
FormLyap (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अरण्येin the forest
अरण्ये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअरण्य
FormNeuter, Locative, Singular
मुनिःthe sage
मुनिः:
Karta
TypeNoun
Rootमुनि
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रव्रजितःgone forth; renounced
प्रव्रजितः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रव्रजित
FormKta (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular
वसेत्should dwell
वसेत्:
TypeVerb
Rootवस्
FormVidhi-lin (optative), Optative (injunctive sense: should), 3, Singular, Parasmaipada
Speaker
वायुदेव उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes