Shloka 1
प्याज बछ। जज: एकोनविशो< ध्याय: गुरु-शिष्यके संवादमें मोक्षप्राप्तिके उपायका वर्णन ब्राह्मण उवाच यः स्यादेकायने लीनस्तूष्णीं किंचिदचिन्तयन् । पूर्व पूर्व परित्यज्य स तीर्णो बन्धनाद् भवेत्,सिद्ध ब्राह्मणने कहा--काश्यप! जो मनुष्य (स्थूल, सूक्ष्म और कारण शरीरोंमेंसे क्रमश:) पूर्व-पूर्वका अभिमान त्यागकर कुछ भी चिन्तन नहीं करता और मौनभावसे रहकर सबके एकमात्र अधिष्ठान--परत्रह्म परमात्मामें लीन रहता है, वही संसार-वन्धनसे मुक्त होता है
brāhmaṇa uvāca | yaḥ syād ekāyane līnas tūṣṇīṁ kiñcid acintayan | pūrvaṁ pūrvaṁ parityajya sa tīrṇo bandhanād bhavet |
قال البراهمن: «يا كاشيَبا، من انغمس في الملجأ الواحد (الذات العليا)، ولزم الصمت ولم يُحدِث في نفسه خاطراً، وتخلّى خطوةً خطوةً عن التماهي مع الحالات السابقة (طبقات الذات المتجسّدة المتعاقبة)، فقد عبرَ ما وراء القيد وصار حراً من أغلال الدنيا.»
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
Liberation is attained by inward absorption in the single supreme ground (ekāyana), maintaining silence and freedom from discursive thought, and progressively abandoning identification with successive layers of embodied selfhood; thus one ‘crosses’ beyond bondage.
In a guru–śiṣya style instruction, a Brahmin addresses Kāśyapa and states the practical means to mokṣa: quietude, non-conceptual stillness, and stepwise renunciation of prior identifications, culminating in absorption in the Supreme Self.