Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

Dehānta (Cyavana) and Upapatti: Kāśyapa’s Questions and the Siddha’s Account of Death, Pain, and Karmic Re-embodiment

व्यायाममतिमात्र च व्यवायं चोपसेवते । सततं कर्मलोभाद्‌ वा प्राप्तं वेग विधारयेत्‌,अधिक मात्रामें व्यायाम और स्त्री-सम्भोग करता है। सदा काम करनेके लोभसे मल- मूत्रके वेगको रोके रहता है

vyāyāmam atimātraṃ ca vyavāyaṃ copasevate | satataṃ karmalobhād vā prāptaṃ vegaṃ vidhārayet ||

قال السِّدها: من يفرط في الرياضة البدنية وفي الجماع، ومن—بدافع الطمع في العمل الدائم—يحبس الدوافع الطبيعية حين تطرأ، فإنه يفسد النظام القويم للحياة.

व्यायामम्exercise
व्यायामम्:
Karma
TypeNoun
Rootव्यायाम
FormMasculine, Accusative, Singular
अतिमात्रम्to an excessive measure
अतिमात्रम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअतिमात्र
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
व्यवायम्sexual intercourse
व्यवायम्:
Karma
TypeNoun
Rootव्यवाय
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
उपसेवतेpractises/indulges in
उपसेवते:
TypeVerb
Rootउप-सेव्
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada
सततम्constantly
सततम्:
TypeIndeclinable
Rootसतत
कर्मलोभात्from greed for work/action
कर्मलोभात्:
Apadana
TypeNoun
Rootकर्मलोभ
FormMasculine, Ablative, Singular
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
प्राप्तम्that which has come/arrived (urge)
प्राप्तम्:
Karma
TypeVerb
Rootप्र-आप्
FormPast passive participle (क्त), Masculine, Accusative, Singular
वेगम्impulse/urge
वेगम्:
Karma
TypeNoun
Rootवेग
FormMasculine, Accusative, Singular
विधारयेत्should restrain/hold back
विधारयेत्:
TypeVerb
Rootवि-धृ
FormOptative (Potential), Third, Singular, Parasmaipada

सिद्ध उवाच

S
Siddha

Educational Q&A

Moderation is dharmic: excessive exertion and indulgence, and especially suppressing natural bodily urges out of compulsive work-greed, disrupts right living and leads to harm.

A Siddha delivers practical ethical counsel, identifying behaviors that appear energetic or industrious but are actually immoderate—excess exercise, excessive sex, and suppression of bodily urges—thus instructing the listener in disciplined, balanced conduct.