Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

व्याधि-गुण-साम्योपदेशः | Discourse on Affliction, Guṇa-Equilibrium, and the Inner Battle

उष्णेन बाध्यते शीतं शीतेनोष्णं च बाध्यते । सत्त्वं रजस्तमश्नेति त्रय आत्मगुणा: स्मृता:,उष्ण शीतका निवारण करता और शीत उष्णका निवारण करता है। सत्त्व, रज और तम--ये तीन अन्तःकरणके गुण माने गये हैं

uṣṇena bādhyate śītaṃ śītenoṣṇaṃ ca bādhyate | sattvaṃ rajastamaś ceti traya ātmaguṇāḥ smṛtāḥ ||

قال فايُو: «يُكفُّ الحرُّ بالبرد، ويُكفُّ البردُ بالحرّ. وعلى هذا المثال يُعرَف الباطن بثلاث خصالٍ أصلية: ساتفا، وراجاس، وتاماس.»

उष्णेनby heat
उष्णेन:
Karana
TypeNoun
Rootउष्ण
FormNeuter, Instrumental, Singular
बाध्यतेis obstructed/checked
बाध्यते:
TypeVerb
Rootबाध्
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada, Passive
शीतम्cold
शीतम्:
Karta
TypeNoun
Rootशीत
FormNeuter, Nominative, Singular
शीतेनby cold
शीतेन:
Karana
TypeNoun
Rootशीत
FormNeuter, Instrumental, Singular
उष्णम्heat
उष्णम्:
Karta
TypeNoun
Rootउष्ण
FormNeuter, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
बाध्यतेis obstructed/checked
बाध्यते:
TypeVerb
Rootबाध्
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada, Passive
सत्त्वम्sattva (purity/clarity)
सत्त्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootसत्त्व
FormNeuter, Nominative, Singular
रजःrajas (activity/passion)
रजः:
Karta
TypeNoun
Rootरजस्
FormNeuter, Nominative, Singular
तमःtamas (inertia/darkness)
तमः:
Karta
TypeNoun
Rootतमस्
FormNeuter, Nominative, Singular
अश्नेतिeats/consumes
अश्नेति:
TypeVerb
Rootअश्
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
त्रयःthree
त्रयः:
TypeAdjective
Rootत्रि
FormMasculine, Nominative, Plural
आत्मगुणाःqualities of the self (inner qualities)
आत्मगुणाः:
Karta
TypeNoun
Rootआत्मगुण
FormMasculine, Nominative, Plural
स्मृताःare considered/are remembered as
स्मृताः:
TypeVerb
Rootस्मृ
Formक्त, Masculine, Nominative, Plural, Passive (past participle)

वायुदेव उवाच

V
Vāyu-deva