Shloka 6
अध्याय ९ — धृतराष्ट्रस्य युधिष्ठिरं प्रति राजनित्युपदेशः
Dhṛtarāṣṭra’s Counsel on Royal Policy to Yudhiṣṭhira
वैशम्पायन उवाच तच्छुत्वा कुरुराजस्य वाक्यानि करुणानि ते । रुरुदु: सर्वशो राजन् समेता: कुरुजाजला:,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! कुरुराजकी ये करुणाभरी बातें सुनकर वहाँ एकत्र हुए कुरुजांगलदेशके सब लोग दुपट्टों और हाथोंसे अपना-अपना मुँह ढँककर रोने लगे। अपनी संतानको विदा करते समय दुःखसे कातर हुए पिता-माताकी भाँति वे दो घड़ीतक शोकसे संतप्त होकर रोते रहे
vaiśampāyana uvāca
tac chrutvā kururājasya vākyāni karuṇāni te |
ruruduḥ sarvaśo rājan sametāḥ kurujāṅgalāḥ ||
قال فايشَمبايانا: أيها الملك (جاناميچايا)، لما سمع الناسُ كلماتِ ملكِ الكورو المفعمةَ بالشفقة، بكى جميعُ أهلِ إقليم كورو-جانغالا المجتمعين هناك بكاءً ظاهرًا من كل جانب.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how even rightful, duty-bound decisions can cause deep human sorrow. Compassionate speech and the inevitability of separation expose attachment, reminding the listener that dharma often requires endurance of grief without abandoning what must be done.
After the Kuru king speaks in a deeply moving, sorrowful manner, the assembled people of the Kuru-Jāṅgala region are overwhelmed and begin to weep collectively, reacting like parents pained by the departure of their children.