Shloka 8
अध्याय ६ — युधिष्ठिरस्य वैराग्य-वाक्यं धृतराष्ट्रस्य वनगमनाभिलाषश्च
Chapter 6: Yudhiṣṭhira’s Renunciatory Appeal and Dhṛtarāṣṭra’s Resolve for the Forest
यदा परे च बलिन: स्वपक्षश्वैव दुर्बल: । सार्ध विद्वांस्तदा क्षीण: परै: संधिं समाश्रयेत्,परंतु जब शत्रु-पक्ष प्रबल और अपना ही पक्ष दुर्बल हो, उस समय क्षीणशक्ति विद्वान् पुरुष शत्रुओंके साथ संधि कर ले
yadā pare ca balinaḥ svapakṣaś caiva durbalaḥ | sārdhaṃ vidvāṃs tadā kṣīṇaḥ paraiḥ sandhiṃ samāśrayet |
أمّا إذا كان جانبُ الخصوم قويًّا وكان جانبُ المرء ضعيفًا، فإنّ الحكيم—إذ يدرك وهنَ قوّته—ينبغي أن يلجأ إلى عقد معاهدة مع الأعداء. فالمشورة تُعلي شأن الحيطة وصون الأرواح والنظام على مواجهةٍ عبثية حين تكون الأحوال غير مواتية.
धघतयाट्र उवाच
Educational Q&A
If the enemy is stronger and one’s own side is weak, wisdom lies in choosing a treaty (sandhi) rather than persisting in a destructive struggle; ethical prudence can require restraint and strategic peace.
A speaker offers counsel in the form of a general maxim of political-moral conduct: assessing relative strength, a weakened but discerning person should seek peace with opponents when conditions are unfavorable.