Shloka 45
तस्मिन्नुपरते शब्दे मुहूर्तादिव भारत । निगृहा बाष्पं धैर्येण धर्मराजो5ब्रवीदिदम्,भरतनन्दन! दो घड़ी बाद जब रोने-धोनेकी आवाज बंद हुई, तब धर्मराज युधिष्ठिर धैर्यपूर्वक अपने आँसू पोंछकर नारदजीसे इस प्रकार कहने लगे
tasminn uparate śabde muhūrtād iva bhārata | nigṛhya bāṣpaṃ dhairyeṇa dharmarājo 'bravīd idam ||
فلما خمد صوت النواح، يا بهاراتا، وبعد هنيهة، تكلّم الملك دهرماراجا وقد كفكف دموعه بثبات ورباطة جأش قائلاً هذه الكلمات.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores dharmic self-mastery: even in intense sorrow, a righteous person—especially a king—restrains emotion to speak and act with steadiness, allowing duty and discernment to guide the next step.
After the audible weeping has quieted, Yudhiṣṭhira (Dharmarāja) controls his tears and begins to speak, marking a shift from mourning to deliberate dialogue and decision.