Shloka 34
Bhāgīrathī-tīra-śauca, Kurukṣetra-gamana, and Śatayūpa-āśrama-dīkṣā (गङ्गातीरशौच–कुरुक्षेत्रगमन–शतयूपाश्रमदीक्षा)
Devanagari script
इत्युक्तो धर्मराज: स विनिवृत्य ततः पुनः । राज्ञो वैचित्रवीर्यस्य तत् सर्व प्रत्यवेदयत्,आकाशवाणीद्वारा ऐसी बात कही जानेपर धर्मराज युधिष्ठिर फिर वहाँसे लौट गये और राजा धृतराष्ट्रके पास जाकर उन्होंने वे सारी बातें उनसे बतायीं
Transliteration
ity ukto dharmarājaḥ sa vinivṛtya tataḥ punaḥ | rājño vaicitryavīryasya tat sarvaṃ pratyavedayat ||
Translation
قال فايشَمبايانا: فلما خوطب دهرماراجا (يودهيشثيرا) بذلك، عاد أدراجه مرة أخرى. ثم مضى إلى الملك من سلالة فيتشترَفيريا (دهرتراشترا من بيت الكورو) وأبلغه على التمام كل ما نُقل إليه—وفاءً بواجب الصراحة وإجلالًا للشيخ، حتى في قسوة حياة الغابة ووقارها.
Word by Word
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
उक्तःhaving been said/told (addressed)
उक्तः:
TypeVerb
Rootवच्
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular
धर्मराजःDharma-king (Yudhiṣṭhira)
धर्मराजः:
Karta
TypeNoun
Rootधर्मराज
FormMasculine, Nominative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
विनिवृत्यhaving turned back/returned
विनिवृत्य:
TypeVerb
Rootनि-√वृत्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)
ततःfrom there/then
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
राज्ञःof the king
राज्ञः:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Genitive, Singular
वैचित्रवीर्यस्यof Vicitravīrya (descendant of Vicitravīrya)
वैचित्रवीर्यस्य:
TypeNoun
Rootवैचित्रवीर्य
FormMasculine, Genitive, Singular
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
सर्वम्all (of it)
सर्वम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Accusative, Singular
प्रत्यवेदयत्reported/informed
प्रत्यवेदयत्:
TypeVerb
Rootप्रति-√विद्
FormImperfect (लङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaD
Dharmarāja (Yudhiṣṭhira)D
DhṛtarāṣṭraV
Vaicitryavīrya (dynastic reference)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes