Shloka 6
Adhyāya 11 — Maṇḍala-vicāra and Ṣāḍguṇya-prayoga
Circle-of-Kings Analysis and the Six Policies
Devanagari script
वैशम्पायन उवाच इत्युक्त्वा धर्मराजस्तमर्जुनं प्रत्यपूजयत् । भीमसेन: कटाक्षेण वीक्षां चक्रे धनंजयम्,वैशम्पायनजी कहते हैं-जनमेजय! ऐसा कहकर धर्मराजने अर्जुनकी बड़ी प्रशंसा की। उस समय भीमसेनने अर्जुनकी ओर कटरक्षपूर्वक देखा
Transliteration
vaiśampāyana uvāca: ity uktvā dharmarājas tam arjunaṃ pratyapūjayat | bhīmasenaḥ kaṭākṣeṇa vīkṣāṃ cakre dhanañjayam |
Translation
قال فايشَمبايانا: «يا جاناميجايا، لما قال دارماراجا (يودهيشثيرا) ذلك، أكرم أرجونا وأثنى عليه ثناءً حارًّا. وفي تلك اللحظة رمى بهيماسينا دهنَنْجَيا بنظرةٍ حادّةٍ جانبية.»
Word by Word
वैशम्पायनःVaiśampāyana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
TypeVerb
Rootवच्
Formक्त्वा (absolutive), Active
धर्मराजःDharmarāja (Yudhiṣṭhira)
धर्मराजः:
Karta
TypeNoun
Rootधर्मराज
FormMasculine, Nominative, Singular
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
अर्जुनम्Arjuna
अर्जुनम्:
Karma
TypeNoun
Rootअर्जुन
FormMasculine, Accusative, Singular
प्रत्यपूजयत्praised/honoured (in return)
प्रत्यपूजयत्:
TypeVerb
Rootपूज्
FormImperfect, 3rd, Singular, प्रति
भीमसेनःBhīmasena
भीमसेनः:
Karta
TypeNoun
Rootभीमसेन
FormMasculine, Nominative, Singular
कटाक्षेणwith a sidelong glance
कटाक्षेण:
Karana
TypeNoun
Rootकटाक्ष
FormMasculine, Instrumental, Singular
वीक्षाम्a look, gaze
वीक्षाम्:
Karma
TypeNoun
Rootवीक्षा
FormFeminine, Accusative, Singular
चक्रेmade/directed
चक्रे:
TypeVerb
Rootकृ
FormPerfect, 3rd, Singular
धनंजयम्Dhanañjaya (Arjuna)
धनंजयम्:
Karma
TypeNoun
Rootधनंजय
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaJ
JanamejayaD
Dharmarāja (Yudhiṣṭhira)A
ArjunaB
Bhīmasena (Bhīma)D
DhanañjayaVerse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes