Shloka 26
Chatra–Upānah Dāna: Origin Narrative
Jamadagni–Reṇukā–Sūrya Saṃvāda
Devanagari script
शिबिरुवाच अनाहितान्निग्नियतां यज्ञे विध्नं करोतु च । तपस्विभिर्विरुध्येच्च यस्ते हरति पुष्करम्
Translation
قال شيبي: «مَن سرق لوتسك فليَهلك من غير أن يُقيم أغنيهوترا (Agnihotra)؛ وليُحدِث عائقًا في اليَجْنَة (yajña)؛ وليُخاصِم الزهّادَ أهلَ التَّقشّف—ليكون شريكًا في ثمار هذه الآثام».
Word by Word
शिबिरुवाचŚibi said
शिबिरुवाच:
TypeVerb
Rootशिबि + वच्
Formलिट् (परोक्षभूत), प्रथम, एकवचन, परस्मैपद
अनाहितान्those who have not kindled (the sacred fires)
अनाहितान्:
Karma
TypeAdjective
Rootअनाहित (आ + धा, क्त; नञ्-पूर्वक)
Formपुंल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
निग्नियताम्let them be slain / let them be killed
निग्नियताम्:
TypeVerb
Rootनि + हन् (घ्ना) (कर्मणि/भावे)
Formलोट्, प्रथम, बहुवचन, आत्मनेपद/कर्मणि-प्रयोग
यज्ञेin the sacrifice
यज्ञे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयज्ञ
Formपुंल्लिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
विध्नम्obstacle, disruption
विध्नम्:
Karma
TypeNoun
Rootविघ्न
Formपुंल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
करोतुlet him do / may he cause
करोतु:
TypeVerb
Rootकृ
Formलोट्, प्रथम, एकवचन, परस्मैपद
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
तपस्विभिःwith ascetics
तपस्विभिः:
Karana
TypeNoun
Rootतपस्विन्
Formपुंल्लिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
विरुध्येत्should oppose / may he be at enmity
विरुध्येत्:
TypeVerb
Rootवि + रुध्
Formविधिलिङ्, प्रथम, एकवचन, आत्मनेपद
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
Formपुंल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तेyour (of you)
ते:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, षष्ठी, एकवचन
हरतिsteals / takes away
हरति:
TypeVerb
Rootहृ
Formलट्, प्रथम, एकवचन, परस्मैपद
पुष्करम्lotus (or lotus-like object)
पुष्करम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुष्कर
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
Speaker
शुक्र उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes