Shloka 128

Puṣkara-Śapatha Itihāsa (Agastya–Indra Dispute at the Tīrthas) | पुष्कर-शपथ-आख्यानम्

Devanagari script

ज्ञातीनां गृहमध्यस्था सक्तूनत्तु दिनक्षये । अभोग्या वीरसूरस्तु बिसस्तैन्यं करोति या

Transliteration

jñātīnāṁ gṛhamadhyasthā saktūn attu dinakṣaye | abhogyā vīrasūrastu bisastainyaṁ karoti yā ||

Translation

قال فيشواميترا: «لتقع المرأة التي سرقت ألياف سيقان اللوتس (mṛṇāla/bisā) في هذا الإثم: أن تمكث في البيت بين ذويها ولكن تعيش في مذلّة، ولا تأكل عند انقضاء النهار إلا السَّتّو (دقيقًا محمّصًا)؛ وأنها، وقد تلطّخت بالدنس، تصير غير صالحة لتمتّع زوجها بها؛ وأنها، وإن كانت براهمنية (brāhmaṇī)، تلد ابنًا شرسًا كالمحارب، ذا طبعٍ قاسٍ على خُلق الكشترية.»

Word by Word

• ज्ञातीनाम्: of kinsmen/relatives
• ज्ञातीनाम्: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: ज्ञाति
• Form: Masculine, Genitive, Plural

• गृह: in the house
• गृह: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: गृह
• Form: Neuter, Locative (in compound sense), Singular

• मध्यस्था: dwelling in the midst/within
• मध्यस्था: Karta
• Type: Adjective
• Root: मध्यस्थ
• Form: Feminine, Nominative, Singular

• सक्तून्: parched flour (sattu)
• सक्तून्: Karma
• Type: Noun
• Root: सक्तु
• Form: Masculine, Accusative, Plural

• अत्तु: let (her) eat / should eat
• अत्तु: Karta
• Type: Verb
• Root: अद्
• Form: Imperative (Lot), 3rd, Singular, Parasmaipada

• दिनक्षये: at the end of the day
• दिनक्षये: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: दिनक्षय
• Form: Masculine, Locative, Singular

• अभोग्या: not fit to be enjoyed/consorted with
• अभोग्या: Karta
• Type: Adjective
• Root: अभोग्य
• Form: Feminine, Nominative, Singular

• वीरसूरः: a hero-like son (brave offspring)
• वीरसूरः: Karta
• Type: Noun
• Root: वीरसूर
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• तु: but/indeed
• Type: Indeclinable
• Root: तु

• बिसस्तैन्यम्: theft of lotus-stalks (mṛṇāla/bisa)
• बिसस्तैन्यम्: Karma
• Type: Noun
• Root: बिस-स्तैन्य
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• करोति: does/commits
• करोति: Karta
• Type: Verb
• Root: कृ
• Form: Present (Lat), 3rd, Singular, Parasmaipada

• या: who (she who)
• या: Karta
• Type: Pronoun
• Root: यद्
• Form: Feminine, Nominative, Singular

Speaker

विश्वामित्र उवाच

Characters & Entities

• Viśvāmitra
• jñāti (kinsfolk/relatives)
• gṛha (household)
• saktu (parched flour)
• bisa/mṛṇāla (lotus-stalk fibre)