Shloka 3

Adhyāya 9: Pratiśruta-Dāna

The Duty to Fulfill Promised Gifts

Devanagari script

भीष्म उवाच यो न दद्यात्‌ प्रतिश्रुत्य स्वल्पं वा यदि वा बहु आशास्तस्य हता: सर्वा: क्लीबस्येव प्रजाफलम्‌,भीष्मजीने कहा--युथधिष्ठिर! जो थोड़ा या अधिक देनेकी प्रतिज्ञा करके उसे नहीं देता है, उसकी सभी आशाएँ वैसे ही नष्ट हो जाती हैं जैसे नपुंसककी संतानरूपी फलविषयक आशा

Translation

قال بهيشما: «يا يودهيشثيرا، من وعد بالعطاء—قليلًا كان أو كثيرًا—ثم لم يعطِ، انقطعت آماله كلها، كما تنقطع آمال العنين في ثمرة الذرية.»

Word by Word

भीष्मःBhishma

उवाचsaid

यःwho (he who)

नnot

दद्यात्would give / should give

प्रतिश्रुत्यhaving promised

स्वल्पम्a little (amount)

वाor

यदिif

वाor

बहुmuch (amount)

आशाःhopes, expectations

अस्यof him

हताःdestroyed

सर्वाःall

क्लीबस्यof an impotent person

इवlike, as

प्रजाफलम्the fruit in the form of offspring

Speaker

भीष्म उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Geographic Context

Meter (Chandas)

Sandhi Notes