Shloka 5
गोप्रदानगुणाः तथा कपिलागोविधानम्
Merits of Cow-Gift and the Origin-Account of Kapilā Cows
Devanagari script
ते तु लोका: सहस्राक्ष शृणु यादृग्गुणान्विता: । न तत्र क्रमते कालो न जरा न च पावकः,सहस्राक्ष! वे लोक जैसे गुणोंसे सम्पन्न हैं, उनका वर्णन सुनो। वहाँ काल और बुढ़ापाका आक्रमण नहीं होता। अग्निका भी जोर नहीं चलता
Transliteration
te tu lokāḥ sahasrākṣa śṛṇu yādṛg-guṇānvitāḥ | na tatra kramate kālo na jarā na ca pāvakaḥ ||
Translation
قال بهيشما: «يا سَهَسْرَاكْشَا (إندرا)، اسمع كيف هي تلك العوالم بما حُفَّت به من صفات. هناك لا يتقدّم الزمان ليقهر الكائنات؛ لا شيخوخة ولا تلاشي، وحتى النار لا سلطان لها.»
Word by Word
तेthose
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
लोकाःworlds/realms
लोकाः:
Karta
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Nominative, Plural
सहस्राक्षO thousand-eyed one (Indra)
सहस्राक्ष:
Sampradana
TypeNoun (vocative epithet)
Rootसहस्राक्ष
FormMasculine, Vocative, Singular
शृणुhear
शृणु:
TypeVerb
Rootश्रु
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
यादृक्of what kind/as
यादृक्:
TypeAdjective (relative)
Rootयादृश्
FormMasculine, Nominative, Plural
गुणान्विताःendowed with qualities
गुणान्विताः:
TypeAdjective
Rootगुणान्वित
FormMasculine, Nominative, Plural
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
क्रमतेadvances/assails/prevails
क्रमते:
TypeVerb
Rootक्रम्
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada
कालःTime (death/time-force)
कालः:
Karta
TypeNoun
Rootकाल
FormMasculine, Nominative, Singular
नnor/not
न:
TypeIndeclinable
Rootन
जराold age/decay
जरा:
Karta
TypeNoun
Rootजरा
FormFeminine, Nominative, Singular
नnor/not
न:
TypeIndeclinable
Rootन
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
पावकःfire
पावकः:
Karta
TypeNoun
Rootपावक
FormMasculine, Nominative, Singular
सहस्राक्षO thousand-eyed one
सहस्राक्ष:
Sampradana
TypeNoun (vocative epithet)
Rootसहस्राक्ष
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
पितामह उवाच
Characters & Entities
B
Bhīṣma (Pitāmaha)I
Indra (Sahasrākṣa)L
lokāḥ (realms/worlds)K
kāla (Time)J
jarā (old age)P
pāvaka (fire/Agni)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes